Crisismentaliteit

Een paar dagen geleden raakte ik aan de praat met de hr-directeur van een groot bedrijf. Hij had het voorbije jaar een aantal mensen aan de deur gezet. Vaak dienden ze drie, zes of zelfs meer maanden opzeg te presteren. Maar hij liet hen allemaal onmiddellijk vertrekken. Uitbetalen en weg ermee. Ze zijn toch niet meer te motiveren, luidde de redenering. Toen ik fijntjes opmerkte dat ik me die luxe niet kon veroorloven, al was het maar bij gebrek aan cash, keek hij me nogal stuurs aan. Dat hij niet graag in mijn schoenen zou staan, want mensen ontslaan en hen vervolgens aan de slag houden, vond hij wel erg oneerbiedig. Einde gesprek.

Gisteravond werd ik opgebeld door een ondernemer uit de ICT-sector. Hij stelt een zestigtal mensen tewerk. Ook hij had een zwaar jaar achter de rug. Wie niet? Maar gedeelde smart is halve smart. Daarom speelde hij open kaart met een paar sterkhouders van het bedrijf. Tegen alle crisislogica in, had hij hen wat opslag gegeven en een nieuwe auto besteld. In ruil zouden ze het bedrijf actief mee door deze woelige periode helpen loodsen. Nog voor de nieuwe auto's werden geleverd, gaf één sterkhouder er al de brui aan. Twee anderen namen nauwelijks de tijd hun nieuwe wagen in te rijden. Ze staan nu netjes te blinken op de parking. Geldverspilling, maar blijkbaar vinden sommige werknemers het maar normaal een nieuwe auto te bestellen en vervolgens elders te solliciteren. Dat gaven ze zelfs toe bij hun vertrek. 'Als bedrijfsleider loop je nu eenmaal dat risico', luidde het. Ook voor hem: einde gesprek.

Vandaag belde ik een prospect voor feedback over onze meeting enkele weken geleden. Ik kreeg een collega aan de lijn die toen niet aanwezig was, haar naam niet wou geven en mij wist te zeggen dat ze beslist hadden niet met ons in zee te gaan. Maar ze had geen tijd om dat toe te lichten. Ik antwoordde dat het toch fijn zou zijn een minimum aan feedback te krijgen aangezien we altijd kunnen leren van onze fouten en hier ook tijd insteken. 'Wel', klonk het, ' u denkt misschien recht te hebben op feedback, maar ik ga die niet geven'. Opnieuw : einde gesprek.

Ik vraag me intussen af of de crisis wel ons grootstse probleem is. Hoe meer mensen ik ontmoet, hoe meer ik geloof dat vooral onze mentaliteit ons op termijn de das gaat omdoen. De crisis zijn we intussen gewoon. Die is manageable. Maar wat is er geworden van elementaire beleefdheid? Het lijkt wel of iedereen er vooral op gericht is elkaar een hak te zetten. We gaan steeds makkelijker over lijken. Is dat een gevolg van de crisis? Voer voor sociologen. In afwachting van hun advies, stel ik voor dat we met zijn allen gewoon normaal gaan doen. Een beetje respect hoeft niet veel moeite te kosten. Is dat niet exact wat we onze eigen kinderen altijd vertellen? Hoog tijd om het goede voorbeeld te geven.

(Deze column verscheen eerder in De Tijd)