De zekerheid van onzekerheid

The times they are a-changin...

Ondernemingen worden steeds complexer. In en om de onderneming neemt de dynamiek alleen maar toe. Dat is allemaal niet meer te volgen en al helemaal niet meer te controleren.

Ons overzicht neemt af en daardoor neemt ook ons inzicht af. En daar worden we heel erg onzeker van.

De zekerheid van zekerheid

En dus zoeken we vastigheid. Letterlijk om ons te zekeren. Zodat we alles weer onder controle hebben. Business performance, personal perfomance, supplier performance, IT performance, compliance, we willen alles meetbaar maken, we willen alles formaliseren, detailleren en controleren en we willen als eerst zelf (goed)keuren. We timmeren dingen vast in processen, we verankeren doelstellingen in getallen ("targets", "KPI's", ...) en we gieten de samenwerking met externe partijen in beton door middel van gedetailleerde contracten. Voor de zekerheid.

De onzekerheid van zekerheid

Maar die vastigheid belemmert onze lenigheid (agility) en flexibiliteit en juist daardoor kunnen we niet meer adequaat reageren op complexiteit en dynamiek. En dus kunnen we niet meer succesvol zijn. Als je een volwassene een drukke straat wilt laten oversteken, kun je natuurlijk proberen een algoritme te schrijven dat gegarandeerd werkt. Als er één situatie is waar je niet op hebt gerekend, wordt hij doodgereden, Als je overal rekening mee houdt, komt hij waarschijnlijk nooit aan de overkant. Door voor zekerheid te kiezen, wordt het hoogst onzeker of je ooit nog je doelen haal.

De zekerheid van onzekerheid

Veel beter kun je tegen die persoon zeggen: Steek zelf maar over en wees een beetje voorzichtig. Dan haalt hij waarschijnlijk zonder problemen de overkant. Door los te laten, door onzekerheid toe te staan, door controle over te dragen, neemt de kans op succes toe. Door richting mee te geven heb je de (relatieve!!) zekerheid dat je doelen worden gehaald. In complexe en dynamische omgevingen kunnen we onze doelen alleen maar halen door richting te geven en los te laten. Hoe groter de complexiteit en hoe groter de dynamiek, hoe noodzakelijker het is om anderen ruimte te geven en te vertrouwen.

De onzekerheid van onzekerheid

We hebben geen keus. Als we succesvol willen zijn, moeten we durven delegeren. We moeten durven vertrouwen op het vermogen van anderen om te oordelen en te handelen. We moeten durven vertrouwen op de loyaliteit, het ondernemerschap en het vakmanschap van anderen. Maar dan moet dat wel kunnen. Dat is de echte uitdaging. Zijn wij in staat om teams, afdelingen, business units, ondernemingen en samenwerking te smeden, waarin we elkaar kunnen vertrouwen en waarin we op elkaar kunnen vertrouwen? Het moet, maar kàn iedereen van ons het ook? Dat is de echte onzekerheid.