Waar rook is, is vuur

Ik bezocht onlangs een internationaal forum voor ondernemers in Madrid samen met 80 CEO’s uit 30 landen. Een tiental onder hen spraken me met de knipoog aan als the women without a country. Grappig.

Toen er vervolgens zeker 5 op serieuze toon vroegen of we nu echt op de rand van een burgeroorlog waren aanbeland, vond ik het al een pak minder leuk. Ik kon hen gelukkig geruststellen: Vlamingen en Walen staan heus niet met getrokken messen tegenover elkaar. Maar ik was toch geschrokken van hun opmerking. Alvast van die CEO’s moet je in ons land geen grote investeringen verwachten. Want waar rook is, is vuur.

Een paar weken later, in Singapore, vroeg iemand me wat ‘Flanders’ eigenlijk was. “Een Nederlandse provincie?”, probeerde hij gemeend. Nee, dat heb je fout. “Willen we dat dan zijn?” Euh, geen idee. Ik weet eigenlijk niet of we dat willen. Wie is ‘we’ eigenlijk?

Wat ik wel weet, is dat ik steeds vaker op mijn afkomst wordt aangesproken in het buitenland. Mensen begrijpen niet wat er met België aan de hand is. Wat had je gedacht? We begrijpen het zelf nauwelijks.

Terug in eigen land zit ik aan tafel met een erg succesvol ondernemer. Hij staat vaak op de baricaden om het ondernemerschap te promoten, maar kijkt nu wat sip voor zich uit. “Ik ga het wat rustiger aan doen met die lezingen en debatten.” En haast op fluistertoon voegt hij er aan toe: “Ik heb steeds vaker het gevoel te liegen als ik zeg dat het ondernemerschap iets moois is. Toch in ons land. Ik zou het vandaag eerder afraden. En als je het niet kan laten, doe het dan elders. Niet in Vlaanderen, noch in België, zelfs niet in Europa.” Waar dan wel? “Azië.”

Hoe erg is het gesteld met het ondernemerschap in ons land als we er zelf niet meer in geloven? Laat staan dat we zo de rest van de wereld kunnen overtuigen om in onze economie te investeren.

Meer nog: we jagen potentiële investeerders weg door onze innertie, administratieve rompslomp en financiële lasten. Dat vreet aan de reputatie van ons land. We staan op een gevaarlijk kantelpunt: niet alleen blijven de buitenlandse investeerders weg, ook de ondernemers van eigen bodem geven er de brui aan. Binnenkort rest er enkel nog een lege doos. Of die dan Vlaanderen of België heet, maakt weinig uit.

Hoog tijd om er wat aan te doen. Of zijn we vergeten dat we onze bedrijven nodig hebben om onze welvaart te behouden? De lasten verlagen lijkt me een prima startpunt. Zo worden we weer aantrekkelijk voor buitenlandse bedrijven en kunnen ook de eigen ondernemers meer gaan investeren. In extra personeel bijvoorbeeld. Dan worden onze werknemers, die – volgens recent onderzoek - steeds meer tekenen van crisismoeheid vertonen, wat ontlast. Vinden ze volgens mij leuker dan die nutteloze en voor de bedrijven erg dure ecocheques. Wie doet er mee?