3 redenen waarom een universiteitsdiploma niet langer de garantie biedt op een financiëel onbezorgde toekomst

Miljoenen schoolverlaters maken zich op om voor het eerst naar de universiteit te gaan. Sommigen omdat ze graag verder leren, anderen omdat ze geloven dat een vierjarig verblijf aan de universiteit - ondanks de vaak hoge schulden die ze daarvoor moeten maken- hun kansen op een vetbetaalde job vergroot. ‘Maar is dat wel zo?’, vraagt Schumpeter zich af in The Economist.

De universiteitselite heeft de wereld nog altijd aan haar voeten, blijkt uit een recente studie van het Centre on Education and the Workforce van de Georgetown University : een Amerikaan met een universiteitsdiploma zal over zijn ganse beroepsloopbaan 3,6 miljoen dollar verdienen of 2,3 miljoen dollar meer dan wie gewoon de middelbare school afmaakte. Uit een andere studie uit 2002 blijkt dat universitairen tijdens hun carrière 75% meer zullen verdienen dan wie niet verder raakte dan het middelbaar onderwijs.

Maar is het verleden een betrouwbare indicator voor de toekomst? Want er zijn steeds meer aanwijzingen dat ook de cognitieve elite de gevolgen van de voorbije globale recessie begint te ondervinden.

Daar zijn drie redenen voor:
1. Het aantal universitairen groeit snel. Tussen 1990 en 2007 nam hun aantal in Noord-Amerika met 22% toe, in Europa met 74%, in Latijns Amerika met 144% en in Azië zelfs met 203%. (Bron: Chronicle of Higher Education). Van de 150 miljoen universitairen wereldwijd, zijn 70 miljoen Aziaten. Bekende bedrijven als  Tata Consulting Services en Infosys haasten zich om pas afgestudeerden een baan aan te bieden en ze op te leiden tot programmeurs en consultants van wereldklasse. De meest getalenteerden uit de rijke wereld moeten zich steeds vaker meten met de meest getalendeerden uit de armere landen. Die zijn bereid harder te werken voor minder geld.

2. Op dezelfde manier als de wereld veranderde na de agriculturele revolutie in de 19de en de industriële revolutie in de 20ste eeuw, verandert de vraag naar hoogopgeleid personeel onder invloed van de ICT-revolutie. Computers werken sneller en preciezer dan mensen. Waarom nog een boekhouder in dienst nemen wanneer softwareprogramma’s als Turbotax die job doen tegen een fractie van de kostprijs? (Lees hier ook: Waarom de ons beloofde jobs er nooit meer zullen komen)

3. Verscheidene economen, waaronder Nobelprijswinnaar Paul Krugman, menen dat de post-industriële samenlevingen niet zullen worden gekenmerkt  door een grotere vraag naar hoogopgeleiden, maar net door de uitholling ervan, nu middenklassejobs worden vernietigd door computers en de groei van hoogopgeleide jobs vertraagt. David Autor van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) denkt dat het effect van automatisering niet noodzakelijk handarbeid vernietigd, maar wel jobs die kunnen worden gereduceerd tot een routine. Alan Blinder van de Princeton University beaamt dat. Hij stelt dat de jobs die traditioneel door hoogopgeleiden werden gedaan makkelijker kunnen worden uitbesteed dan laaggeschoolde jobs. Met andere woorden: je kan het werk van een loodgieter of camionchauffeur niet uitbesteden naar India; dat van een computerprogrammeur wel.

Een universiteitsdiploma blijft nog altijd een vereiste om bepaalde jobs te kunnen uitoefenen: geneeskunde, rechten en andere veilige en goedbetaalde banen. In de 20ste eeuw werd de toegang tot deze beroepen door professionele verenigingen en gildes steeds moeilijker gemaakt, soms om evidente redenen, soms uit eigenbelang. Een aantal van deze beroepen krijgt het nu moeilijk. De kranten worden gegzijzeld door de blogosfeer; advocatenkantoren besteden researchwerk steeds vaker uit aan online-zoekspecialisten. Zelfs dokters worden bedreigd door de tsunami van online advies en behandelingen die je in de VS nu ook in een Walmart Health Centre kan krijgen .

Volgens Thomas Malone van het MIT wordt verstandelijk werk steeds verder opgesplitst in afzonderlijke deeltjes. Net als de fabrieksarbeiders van Adam Smith de productie van specifieke producten opdeelden in 18 componenten, delen softwarebedrijven de productie van breinwerk op in steeds kleinere deeltjes. De productie van die delen wordt dan via gespecialiseerde sites op globale schaal aangeboden aan free-lance programmeurs.  

Deze veranderingen komen de productiviteit van breinwerkers ontegensprekelijk ten goede en laten consumenten toe de professionele verenigingen te omzeilen die hen traditioneel hoge prijzen voor hun diensten aanrekenden. Vele van deze breinwerkers kunnen zich zo concentreren op wat ze best kunnen en taken die hen minder liggen uitbesteden aan anderen.

Maar deze heruitvinding van het breinwerk zal ook het leven van toekomstige afgestudeerden minder voorspelbaar en comfortabel maken dan het ooit was.

(Foto: by j.o.h.n. walker)