5 zaken waar we in 2011 voor moeten opletten

Het  gerenommeerde Amerikaanse tijdschrijft Foreign Policy maakte een lijst van 5 zaken die zowat iedereen aanbelangen en die in 2011 wel eens waarheid zouden kunnen worden.

1. Olie

De prijs van een vat olie gaat dit jaar opnieuw door de 100-dollargrens. Op woensdag 29 december noteerde een vat ruwe olie aan 91 dollar per vat, 22% hoger dan een jaar eerder. Amper 2 jaar geleden - in 2008 - noteerde olie aan een recordprijs van 145 dollar per vat. Wat daarna gebeurde, weet iedereen. Hoewel het onwaarschijnlijk is dat de olie opnieuw dat niveau bereikt, dreigt een stijgende olieprijs vooral in de VS het economisch herstel te bemoeilijken. Eens 6 % van het Amerikaanse gezinsbudget naar energiekosten gaat, gaan de consumentenaankopen traditioneel naar omlaag. In oktober spendeerden Amerikanen 5,5% van het gezinsbudget aan energie. Een jaar eerder was dat nog 4,8%.

2. Angela Merkel grijpt de controle over de euro

In oktober 2011 komt de ambtstermijn van Jean-Claude Trichet, de voorzitter van de Europese Centrale Bank, ten einde. Velen verwachten dat Angela Merkel alles in het werk zal stellen om Axel Weber tot zijn opvolger zal laten benoemen, en net die persoon was de afgelopen maanden de grootste tegenstander van de politiek van Trichet, die vooral bezig was met bruggen bouwen. Foreign Policy vreest dat de aanstelling van Weber samen met een tweede globale recessie ook de ontmanteling van de eurozone kan veroorzaken. Recent nog waarschuwde de voormalige Duitse bondskanselier Helmut Schmidt voor zo'n scenario. 'Mensen als Weber zijn reactionairen. Diep vanbinnen zijn ze tegen Europese integtratie', zei Schmidt toen in Handelsblatt.

3. Het einde van het Europees-Amerikaanse hegemonie bij het IMF en de Wereldbank

Het akkoord waarij een Europeaan het IMF leidt en een Amerikaan de Wereldbank is voorbij. Dat zei de Franse voorzitter van het IMF, Dominique Strauss-Kahn, in november van vorig jaar. De kans bestaat dat DSK, zoals de Fransen hem graag noemen, het volgend jaar in de strijd om het Elysée -nog voor zijn ambtstermijn bij het IMF einde 2012 afloopt- opneemt tegen de zittende Franse president Nicolas Sarkozy.

Het rapportcijfer dat DSK bij het IMF meekreeg is overwegend positief. Waren landen vroeger bevreesd om een ingrijpen van het IMF, dan heeft deze instelling onder leiding van de Fransman redelijk goed werk verricht in Griekenland, Hongarije, IJsland, Ierland, Paksitan en Oekraïne, schrijft Foreign Policy. Doch verschillende opkomende economieën schuiven nu al hun kandidaten naar voren om een einde te maken aan de Europese dominantie in het bestuur van het 24-leden tellende IMF.  Economen zeggen dan weer dat het -gezien de uiterst fragiele toestand van de wereldeconomie- allerminst een goed tijdstip is voor machtsspelletjes en opvolgingskwesties.

4. Het Cubaanse IJzeren Gordijn valt

In april zal de Cubaanse Communistische Partij van Raùl Castro een 32-bladzijden tellend document goedkeuren waarin de richtlijnen voor de nieuwe economische politiek van het eiland worden gedetailleerd. Castro heeft al aangekondigd dat in het ambtenarenkorps gesnoeid zal worden, dat bepaalde beroepen in aanmerking komen voor een zelfstandigenstatuut en dat de landbouwsector zal worden hervormd. Ook  zal het land zich openstellen voor buitenlands kapitaal. De kans bestaat, schrijft Foreign Policy, dat deze maatregelen tevens het einde van de Castro-dynastie inluiden.

5. Het Iraans-Israëlisch conflict bereikt een hoogtepunt

In september 2010 schreef de Amerikaanse journalist Jeffrey Goldberg in The Atlantic dat de deadline voor een onderhandeld akkoord in de Iraanse nucleaire crisis midden 2011 afloopt. Goldberg is overtuigd dat de Joodse staat zich vandaag op een 'point of no return' bevindt omdat Iran grote vorderingen maakt op nucleair vlak en de regering Obama niet langer het vertrouwen geniet van het leiderschap in Jeruzalem.

De Israëlische premier Nethanyahu gelooft niet langer in sancties, niet in de zachte VN-sancties, noch in de hardere Europese en Amerikaanse sancties. Hij begrijpt wel dat Obama -met wie hij een afstandelijke relatie onderhoudt- denkt dat strenge sancties en een toegespitste vorm van diplomatie Iran alsnog een eervolle uitweg uit de impasse kunnen bieden.

'Maar, gebaseerd op mijn gesprekken met Israëlische beslissingsnemers, zal deze periode van verdraagzaamheid, in dewelke Nethanyahu afwacht en toekijkt of deze westerse, niet-militaire methodes Iran kunnen stoppen, in december beëindigd worden,' schreef Goldberg toen.

Volgens de Amerikaanse minister van Defensie Robert Gates was Iran in juni laatstleden 1 tot 3 jaar verwijderd van het finaliseren van de bouw van een nucleair wapen. Israël rekent 9 maanden vanaf juni, dus maart 2011. Indien niets verandert zullen we dus vanaf het jaareinde aan een nieuwe stap moeten denken, aldus een Israëlische beleidsmaker.

Toch is het zover nog niet, scrijft Foreign Policy. Vooral de VS voelen weinig voor zo'n conflict. (FZ)