Aerotropolis: de geboorte van de stad in de lucht

Wie om middernacht in Dubai's DWC landt, ziet de nieuwe wereld in actie. De luchthaven, die 24/7 open is, zit vol mensen. Nigeriaanse zakenlui op weg naar Guanghzou, keuvelen met Chinese arbeiders die naar Karthoum vliegen, met Indische handelaars die in Nairobi worden verwacht en met personeel van de Verenigde Naties en route naar Kaboel. Toch is DWC (Dubai World Central – Al Maktoum International) meer dan een gewone luchthaven. Het ontwikkelingsproject, waarvan de centraal gelegen luchthaven slecht het centrale onderdeel vormt- is een zelfbedruipende stad binnen het emiraat en is twee keer groter dan Hong Kong. Uiteindelijk zullen hier 945.000 mensen wonen. (Ter vergelijking: in Dubai leven er vandaag 1,8 miljoen.)

Dankzij het vliegtuig is Dubai er in geslaagd om zich te transformeren van een achterlijk gebied tot een perfecte hub voor zowat de helft van de wereldbevolking. Dubai heeft vandaag meer gemeen met Hong Kong, Singapore en Bangalore, dan met het nabijgelegen Saoedi-Arabië.

Dubai is het schoolvoorbeeld van de Aerotropolis, die kan worden omschreven als ‘een stad gebouwd en gepland rond haar luchthaven, of in een wat bredere zin, een stad die minder geconnecteerd is met haar achterland dan met de rest van de wereld.’

De ideale aerotropolis is ‘een verzameling van prefab-kantoorparken, congreshotels, pakhuizen en soms zelfs fabrieken, die vaak aan de rand van de landingsbanen zijn gebouwd.’

Terwijl vele westerlingen snakken naar een trager, minder stresserend leven, is de rest van de wereld in volle expansie en de aerotropolis -snel, efficiënt, met belangrijke implicaties en vol generische ‘world-class’ architectuur - is de exponent van die expansie, schrijft The Wall Street Journal.

Want hoewel de helft van de wereldbevolking al in steden woont, is dit slechts het begin. Volgens McKinsey moet India tegen 2030 elk jaar opnieuw een stad van het formaat van Chicago bouwen, enkel om de plattelandsbevolking die haar fortuin in de stad gaat zoeken op te vangen. Zal het aantal mensen dat in steden woont wereldwijd de volgende 40 jaar verdubbelen, dan zal de ecologische voetafdruk die deze steden neerzetten dubbel zo snel toenemen.

Aerotropolissen zullen - net als andere steden - met elkaar concurreren. Indien Honduras iPads voor gans Centraal-Amerika wil assembleren moet daarvoor een grote luchthaven worden gebouwd, anders blijft de stad kansloos tegen het Chinese Shenzen. De Zuid-Koreaanse aerotropolis New Songdo bevindt zich op drieëneenhalf uur vliegen van eenderde van de totale wereldbevolking. Hoewel deze -volledig digitaal geïnterconnecteerde- stad pas in 2015 klaar zal zijn, werken er nu al 65.000 mensen.

De doelstelling van elke luchtstad is om de lokale industrieën en monopolisten pijn te doen door te profiteren van de lange arm van het luchtverkeer. Pas dan kunnen Indische schoonheidsklinieken Amerikaanse klanten wegkapen die top-notch chirurgische ingrepen willen laten uitvoeren tegen de laagste prijs.

En terwijl in het Westen belangengroepen de expansie van Heathrow, LAX en JFK tegenhouden en de CEO’s van grote luchtvrachtmaatschappijen de alarmbel luiden in Parijs, Frankfurt en Vancouver, plant China 100 nieuwe luchthavens tegen 2020 en heeft Saoedi-Arabië zes van deze luchtsteden in opbouw. India probeert ondertussen een antwoord te bouwen op de FedEx en UPS-hubs in Memphis en Louisville.

De aerotroplis is de pasklare stad voor de wereld van vandaag waarin elk land moet vechten voor zijn plaats in de globale economie. Het is zowel een nieuw model voor de verstedelijking als het nieuwste wapen in de steeds verder uitbreidende strijd voor rijkdom en veiligheid.

De wereld in vogelvlucht:

2010: 2,4 miljard luchtreizigers

2014: 3,3 miljard luchtreizigers

2010 - 2014: 9,4% jaarlijkse toename van internationaal passagiesrverkeer in het Midden-Oosten

2010 - 2014: 4,9% jaarlijkse toename van internationaal passagiesrverkeer in Noord-Amerika

2010: 31 miljoen kubieke meter internationaal vrachtverkeer

2014: 38 miljoen kubieke meter internationaal vrachtverkeer

(Cijfers en schattingen: IATA) (FZ)