Afscheid van een clown lost niets op voor Italië

Na Georges Papandreou (Griekenland), Brian Cowen, (Ierland), Jose Socrates (Portugal), Iveta Radicova (Slovakije) en Jose-Luis Zapatero (Spanje, niet-herkiesbaar), is Silvio Berlusconi de zesde Europese leider die zich voor het voortbestaan van de euro moeten opofferen.

De Financial Times (betaalde toegang) vraagt zich af op Il Cavaliere - gewild of ongewild -het slachtoffer is geworden van de nieuwe ECB-baas Mario Draghi. Die had de voorbije dagen Italiaans staatspapier kunnen opkopen om de rente stabiel te houden, maar deed dat niet of amper. Analysten zagen daarin het teken dat Draghi de druk op Berlusconi wilde opvoeren.

Hij was de schande van onze Europese democratieën, schrijft Béatrice Delvaux in Le Soir.  Met zijn misprijzen voor volk, vrouwen en rechters, met zijn vulgariteit, zijn manipulatie van de publieke opinie, zijn via zijn mediamonopolie gekochte populariteit (...) Gisteren moest deze meelijwekkende leider het veld ruimen. Na talloze comebacks en wedergeboortes gooide de clown de handschoen en laat hij zijn land in ruïne achter...

Wie hoopt dat de verwijdering van Papandreou en Berlusconi echt soelaas zal brengen voor de kapseizende eurozone, zit er glad naast, schrijft Johan Van Overtveldt in Trends. De eurozone komt in alsmaar grotere nood als gevolg van structurele problemen en van nieuwe problemen die voortvloeien uit de beslissingen van 26/27 oktober jongstleden. Het gaat hier om enerzijds het gebrek aan politieke unie en aan afdoende flexibele arbeidsmarkten binnen de eurozone, en anderzijds de problematiek van de publieke financiën (nauw gekoppeld aan de problematiek van de banken.

De eurocrisis is een aaneenschakeling van gemiste kansen en te laat ingrijpen, schrijft Jean Vanempten in De Tijd. Dat maakt dat de crisis met de dag erger lijkt te worden. De opluchting dat Il Cavaliere binnenkort van het Italiaanse politieke toneel zal verdwijnen, is terecht. Maar de grote vraag blijft wat in zijn plaats komt. Want, wie ook de volgende Italiaanse premier wordt, de uitdagingen blijven even groot. Door het getreuzel van Berlusconi is de opdracht alleen maar groter geworden.

Zelfs met Berlusconi voorgoed naast het zwembad, zijn het land en de eurozone nog niet gered, schrijft Koen Vidal in De Morgen. (...) Er staat momenteel geen man of vrouw klaar die de scherpe tegenstellingen tussen links en rechts kan overbruggen om tot een onvermijdelijk megabesparingsplan te komen. De kans dat in zo'n politiek klimaat weldra een nieuwe populist aan de macht komt, is minstens even groot als de mogelijkheid waarbij Italië door heren en dames met gezond verstand van de financiële ondergang wordt gered.

We zijn nog niet van Berlusconi verlost, schrijft The Economist. Peilingen geven aan dat hij nieuwe verkiezingen niet zou winnen, maar hij zal er alles aan doen om de macht te heroveren. Hij kan niet anders. Zijn zakenimperium staat of valt met zijn politieke macht. Mocht hij de politiek verlaten, dan zou hij genadeloos achtervervolgd worden door het gerecht. Omdat zijn privé-leven ondertussen eenzaam en vervelend is geworden, is de macht behouden zijn enige resterende optie.