Amerikaans Exceptionalisme: hoe blijven de VS een supermacht?

In de film The Social Network zit een scène waarin Facebookstichter Mark Zuckerberg zijn vriendin vertelt dat er in China meer hoogbegaafden zijn dan er mensen wonen in de Verenigde Staten. De claim is uiteraard belachelijk, want het zou betekenen dat één op elke vier Chinezen een genie is, maar hij geeft wel aan hoezeer de angst voor China er bij de Amerikanen in zit. Volgens Goldman Sachs wordt China al in 2027 's werelds belangrijkste economie, maar volgens een recente poll van onderzoeksbureau Gallup gelooft 1 op elke 2 Amerikanen dat het al zover is.

De VS worden de afgelopen maanden dan ook overspoeld met boeken waarin economen en ondernemers vertellen hoe Amerika met de dreiging van China moet omgaan om alsnog een supermacht te blijven. De eerste in die reeks boeken was 'The Post-American World' van Fareed Zakaria. Daarna volgden onder andere 'The Next American Economy' van William Holstei, 'The Comeback' van Gary Shapiro's, 'Make It In America' van Andrew Liveris en 'Advantage' van Adam Segal.

De boeken zijn een mix van nieuwe en bestaande economische theorieën en populaire politieke standpunten, waarbij zowat alle auteurs een fascinering voor Thomas Friedman ('The World is Flat') lijken te delen.

Ook blijven alle auteurs zonder uitzondering hameren op wat Shapiro 'het Amerikaanse exceptionalisme' noemt, die innovatieve bedrijven als Apple, Amazon en Google voortbracht. 'Dat exceptionalisme', schrijft Shapiro, 'werd geboren uit de rijke en unieke Amerikaanse mix van individuele vrijheid, grondwettelijke democratie, beperkte overheidsinmenging, vrij ondernemerschap, sociale mobiliteit, ethnische diversiteit, de assimilering van immigranten, intellectuele vrijheid, het eigendomsrecht en de rechtsstaat.'

Nog volgens Shapiro kunnen deze voordelen en kenmerken niet snel door andere landen worden gekopiëerd. Azië is onderontwikkeld waar het 'de software voor innovatie' betreft en beschikt noch over de formele organisatie, noch over het culturele kader dat hij als de 'source code' omschrijft.

Doch het meest gebruikte voorbeeld in alle bovenvermelde boeken is dat van de immigratie. Shapiro: 'Amerika is wat het is dankzij de erfenis van zijn immigranten. Zonder hen zullen we ons creatief vuur verliezen.'

Maar vandaag zenden de VS jaarlijks tienduizenden vreemdelingen weg ondanks dat ze doctoraten in wetenschappen en wiskunde behaalden aan de beste Amerikaanse universiteiten. Wat traditioneel de bron van het Amerikaanse concurrentievermogen vormde, - de vijver van het globale talent -, wordt daarmee afgesneden. En dat betekent dat 'we de kans vergroten dat de volgende Mark Zuckerberg niet in Boston, maar in Beijing of Bangalore zal opduiken.'

'Er is nog altijd een wereld van verschil tussen de levenskwaliteit, de rechtsstaat en zelfs het materiële welzijn in China en de VS en er zijn vandaag weinig aanwijzingen dat die kloof snel zal worden gedicht,' besluit Segal. 'De overheid kan helpen die kloof te bestendigen, maar dan moet ze wel onmiddelijk werk maken van het behoud van de toekomstige generatie wetenschappers en ondernemers.'

Lees hier: Immigratie in Amerika: Out of many, we are one

(Foto: laverrue)