Besluiteloosheid van onze politici doet het Westen afglijden naar het Japanse model

Het westerse politieke systeem is niet langer bij machte om de moeilijke beslissingen te nemen die nodig zijn om uit de crisis te raken en met vertrouwen de toekomst tegemoet te gaan, schrijft The Economist. De wereld kent dit fenomeen. Twintig jaar geleden barstte de Japanse bubbel: sinds dan hebben Japanse leiders weinig meer gedaan dan de problemen voor zich uitgeduwd . De Japanse economie is de voorbije twee decennia amper gegroeid, zijn regionale invloed is verwaterd. Geen wonder dat China, met zijn berg cash en een (deels onterechte) reputatie dat het zijn zaakjes voor elkaar heeft, denkt dat zijn tijd is aangebroken.

Hoewel de oorsprong van de Amerikaanse en Europese schuldencrises verschillend is, delen beide drama’s eenzelfde oorzaak: het feit dat hun politici weigeren de realiteit te aanvaarden. Europa -onder leiding van Angela Merkel - bleef volhouden dat Griekenland niet failliet is en het bleef zijn burgers wijsmaken dat de problemen zouden opgelost worden zonder dat Noord-Europa (en/of zijn banken) een groot deel van de factuur voor zich zou moeten nemen. Net als dat in Japan het geval was weigeren Europese politici de nodige hervormingen door te voeren in de arbeidsmarkt, die nodig zijn om de groei te bestendigen.

In Amerika hebben president Obama en de Democraten te lang gedacht dat enkel belastingsverhogingen het gat in de begroting zouden kunnen dichten, terwijl de Republikeinse partij -ooit een eminentie op vlak van het hervormen van overheden- vandaag is verworden tot een intellectuele pigmee, met de Tea Party die in de fantasiewereld leeft waarin een begrotingstekort gedicht kan worden zonder de belastingen te verhogen.

Zowel in Europa als in de VS keert de kiezer zich steeds meer naar binnen en creëert daarmee eenzelfde kloof tussen ‘insiders’ en ‘outsiders’ als dat in Japan het geval is geweest. In Europa probeert een deel van de middenklasse haar bescherming en privileges koste wat kost te behouden; terwijl miljoenen anderen moeten rondkomen met een werkloosheidsuitkering of een tijdelijk arbeidscontract. In zowel Europa als de VS blokkeren de vakbonden elke vooruitgang.  En er is nog een probleem: de generatiekloof tussen de ouderen die vasthouden aan de voordelen die ze claimen te hebben verworven en de jongeren die voor dit alles zullen moeten betalen.

Crises liggen soms aan de basis van uitzonderlijk leiderschap: mevrouw Merkel en Barack Obama blinken voorlopig enkel uit in het volgen van hun kiezers, eerder dan in het leiden ervan.

Buiten de eurozone - in het Verenigd Koninkrijk en in de Baltische staten bijvoorbeeld- hebben politici in opmerkelijk snel tempo de hervormingen en besparingsprogramma’s geïmplementeerd die nodig waren. Europa’s politici moeten dit voorbeeld volgen en niet enkel hervormingen doorvoeren in de landen van de periferie, maar ook in eigen land. Hun economieën moeten gezuiverd worden van vriendjespolitiek, corruptie en inefficiënties die de groei hinderen. Amerika’s Democraten moeten kostenbesparingen in de sociale zekerheid accepteren en Republikeinen belastingsverhogingen.

Japanse politici hebben tientallen kansen gehad om de koers van hun land bij te sturen; hoe langer ze daarmee wachtten, hoe moeilijker dat werd. Hun westerse collega’s hebben daaraan alvast een voorbeeld van hoe het niet moet.

(Foto: by iMorpheus)