Boven de Siberische steppe

Lang aanschuiven aan de incheckbalie in Zaventem. Veel oudere mensen die hun droomreis door China gaan maken, Beijing, Xian, Guandong, Shanghai. Veel Chinezen ook die terug naar huis gaan, en nog een rek binnenvluchten en dagenlange treinreizen in het verschiet hebben. Ineens opschudding: een gepensioneerd Limburgs clubje doet verontwaardigd omdat iemand hen voorsteekt.  Ze kijken beduusd naar elkaar, roepen wat in de trant van ‘manieren hebben is moeilijk', maar durven de assertieve dame  niet aan te spreken. Ze doen maar hun beklag bij de baliedame, alsof die daar iets aan kan doen. Doet denken aan die prachtige uitdrukking Irritable Towel Syndrom. Komt van de medische term Irritable Bowel Syndrom (of spatisch colom), en verwijst naar het territoriaal gedrag dat hotelgasten aan het zwembad tentoonspreiden door 's ‘s morgens vroeg de ligbedden te confisceren door hun handdoek erop te leggen. Dat is van mij, dè. Mijn gebied. Weg!

Van gebiedsafbakening gesproken, benieuwd hoe klein de stoelen op de vlucht van Hainan Airlines gaan zijn. Hoe hard ik ook zaag, een exit seat zit er niet in. Hoop maar dat mijn linker of rechter passagier niet te dik is.

Die Hainan Airlines, voor een stuk eigendom van de Hongaarse miljardair George Soros, zou over gelijkaardige stewardessen als Singapore Airlines beschikken: prachtig breekbare poppetjes , perfect gemaquilleerd met een onuitwisbare glimlach en stijlvol opgestoken pikzwart haar.  Ik ben er zeker van dat ze ergens op een afgelegen boerderij gekloond worden, met die strakke kleren meteen aan, zodat die perfect rond hun tengere lijfjes gevat zitten.  Misschien is er ook een heteroseksuele mannelijke steward bij. Zeldzaam species.

Mijn objectiverende, westerse blik  - ik ga die Chinese grietjes effe keuren - is ontgoocheld bij het aanschouwen van de Hainan dames. Ze zijn wel mooi, keurig, en doen moeizame moeite om vriendelijk te zijn, maar Singapore is nog van een ander niveau. Dat male chauvinistic western pig zit nog diep in mij. Lut gaat nog veel werk hebben om mij te deculturaliseren en klaar te maken om de Chinese mens met het gepaste respect tegemoet te treden.

De stoelen zijn inderdaad krap en nauwelijks in staat om mijn 104 kilo te bevatten.  Ik heb wel geluk met mijn medepassagier: een rustig en  tenger Chinees meisje uit dat in Leuven een master in plantkunde gevolgd heeft, in Gent een doctoraat gemaakt heeft en nu naar huis gaat. Haar werkveld is de geur van bloemen, en ze zou nu iets met zaden willen gaan doen. Zij kijkt naar Avatar terwijl ik Up in the air met George Clooney bekijk. Mijn fysieke gelijkenis met de George neemt trouwens met de jaren toe.

Plantkundige Mau weet dat België heel goed georganiseerd is. Er zijn veel en duidelijke procedures om dingen gedaan te krijgen. Daar houdt ze wel van.  Klare dingen. Zo kijkt ze ook. Met een heldere blik. In China gaat het er veel te informeel aan toe. Je loopt bij een prof binnen en je zegt waarover je een doctoraat wil maken en die zegt dan wel ja. Belgen zijn vriendelijke mensen, wat waarschijnlijk een obligate beleefdheidformule is en mijn Engels is veel beter dan dat van de meeste Belgen, wat nog veel beleefder (en ongemeender?) is. Waar houdt ze niet van in België? Er wordt teveel gerookt, vooral door vrouwen. Dat zie je in China niet. Sigarettepeuken op de grond onbestaande. Smorende meisjes, ondenkbaar.

Ik besluit mijn ergernis over het smoren door Chinese mannen maar niet te delen met haar. Een paar jaar geleden gaf ik in Shanghai een vijfdaaagse opleiding aan het Chinese sales team van Thermal Ceramics, samen met mijn Chinese collega en vriend Jong Shia.  Ik vertelde de theorie in het Engels, waarop hij het in het Chinees vertaalde en de oefeningen leidde. Waarom zijn uitleg altijd driedubbel zo lang duurde als de mijne heb ik nooit begrepen, maar soit. Communicatie is cultureel bepaald nietwaar en Franstaligen  praten ook langer dan Vlamingen. Het viel mij op dat veel deelnemers, het was een groep van een 40-tal mensen die uit alle hoeken van  China naar Shanghai verscheept waren, vaak de sessie verlieten en lang wegbleven. Ik ben ze op een bepaald moment gaan zoeken, en ze zaten met zijn tienen lustig sigaretten te smoren in de toiletten. Hun nicotinebehoefte was blijkbaar sterker dan hun wens om betere verkopers te worden.

Tijdens mijn eerste verblijf in Beijing , in december 2006, sprak ik in het bekende Belgische restaurant Morels met een Vlaamse frigo-installateur die de lof van de Chinese vrouw zong. ‘ Ge moet met een Chineeske trouwen, jong. Zo rustig, zo stil, zo proper, gedienstig, zorgzaam en attent. Zo vind ge der in België geeneen meer. Dat klaagt niet , dat zaagt niet.' Toegegeven dat Mau enigszins aan deze beschrijving beantwoordt, maar gingen we niet proberen clichés te doorbreken?

Mau doet iets dat ik nog nooit iemand heb zien doen. Ze neemt foto's van haar vliegtuigmaaltijd!

Al bij al is HA 345 een vlucht gebleken waar niets gebeurde. Wat tegenwoordig wel toe te juichen valt. Om zes uur 's morgens struikelen we het vliegtuig uit. Een volledige nacht gemist.  Men vertelt ons dat een bende Vlaamse, Waalse, Belgische en Belgische ministers ook naar naar China verscheept worden. Hopen maar dat we Joke Schauvliege tegenkomen. Die zal de Chinezen wel van hun cliché-opvattingen over Belgen afhelpen. Haar Engels zal wel beter zijn dan haar Nederlands.

[Foto:Zijstraat van Nanheyan Street, Beijing (Dongcheng District)  Volg hier de fotostream van Bart Ramakers op Flickr]

Jan Flamend op Hainan Airlines - HU 492 Brussel-Beijing. Op de achtergrond Wang Meng, afgestudeerd in de geografie te Leuven en Gent, onderweg met Hainan Airlines - HU 492 Brussel-Beijing naar een lerarenjob in haar geboorteland.

Twee Chinese meisjes proberen te turen door de beduimelde ruiten van de Keizerlijke vertrekken van de Verboden Stad, bestemd voor de ontmoetingen met de concubines. De decoratie van de kamers is zeer stoffig en door het licht afgebleekt... overigens werden de mooiste meubels, vazen en kunstwerken uit de Verboden Stad achtereenvolgens geplunderd door de Britten, de Taiwanezen onder Chiang Kai-Shek en de Chinezen zelf tijdens de Culturele Revolutie.

Langs de Chwongwenmenwai Dajie. De traditionele woonbuurten (Hutongs) worden ernstig bedreigd door projectontwikkelaars, ondanks het feit dat een aantal ervan beschermd werelderfgoed zijn.