De bazooka van Papandreou

Blijkbaar was Papandreou de enige met een bazooka, schreef Rik Van Cauwelaert gisteren op zijn Twitteracount, nadat bekend was geraakt dat de Griekse premier zijn volk een referendum wil voorleggen over verdere financiële steun vanuit de Europese Unie en een reddingspakket voor de euro. Papandreou kreeg vannacht ook steun van zijn ministers voor zijn plan. De aankondiging van een referendum heeft zowat iedereen de stuipen op het lijf gejaagd.

De Grieken hebben het recht zich uit te spreken over de crisis, schrijft de Financial Times (betaalde toegang).  Maar een betere manier om het publieke debat aan te zwengelen zouden verkiezingen zijn. Doch het is niet het moment voor een referendum, noch voor verkiezingen. Nog meer complicaties in de Griekse situatie zullen enkel tot verder uitstel leiden voor het al overtijdse reddingspakket, dat even cruciaal is voor de rust in Europa als voor die van Griekenland zelf. Europa heeft twee jaar gehad om een cordon sanitaire rond de Griekse openbare financiën te bouwen, maar is daar niet in geslaagd. Het moet daarom nu handelen, voor het te laat is.

Gaat Griekenland failliet, dan dreigt het de hele eurozone in zijn val mee te sleuren, schrijft Steven Samyn in De Morgen. De andere eerste ministers uit de zone zouden net zo goed als Papandreou door het lint kunnen gaan en referenda beginnen uitschrijven. De uitkomst van de volksraadpleging in Zuid-Europa kan immers een even grote impact hebben op het dagelijkse leven van de andere Europeanen. Een impact die alles waarover de Belgische onderhandelaars de voorbije 500 dagen hebben gepalaverd alvast ver overstijgt.

Het kan niet dat het binnenlandse politieke probleem van één man, of één klein land, de economie van een heel werelddeel in gevaar brengt, schrijft Guy Tegenbos in De Standaard. Dat geldt niet enkel voor de Grieken. (Frankrijk en Duitsland) hebben uiteindelijk het nodige leiderschap betoond. Maar het blijft zo dat de oplossing van een dramatisch probleem voor heel Europa niet mag afhangen van binnenlandse politieke problemen van één van de zeventien euro- of van de 27 EU-landen.

We weten intussen dat Griekenland nooit tot de muntunie had mogen toetreden, schrijft Liesbeth van Impe in Het Nieuwsblad.  We weten dat er sinds de toetreding een veel scherpere controle had moeten zijn. En we weten dat de kans klein is dat Griekenland zijn probleem binnen afzienbare tijd weer onder controle krijgt. Meer nog, een van de kleinste Europese economieën dreigt de hele euro en de banken omver te trekken. (...) Een exit blijft gevaarlijk, onvoorspelbaar en ongewenst. Maar kan je het nog vermijden als de Grieken er zelf op aansturen?

Vinden de beleggers en de speculanten op 'de markten' dus dat het volk maar beter zijn mond kan houden, nochtans is het wel dat volk dat de factuur mag betalen, schrijft Marc Reynebeau in De Standaard (betaalde toegang). De Grieken ondervinden de collectieve verarming nu al erg pijnlijk aan den lijve. En als onze dienstencheques straks duurder worden, is dat tenslotte ook om de putten te vullen die geldzuchtige bankiers hebben achtergelaten.

Een Grieks referendum is de mokerslag op de meest kwetsbare plek van de ganse Europese constructie: haar gebrek aan populaire steun en aan legitimiteit, schrijft Gideon Rachman in de Financial Times.

Voor Griekenland kan een devaluatie uiteraard enkel via een exit uit de eurozone en de re-introductie van een eigen munt, schrijft Johan Van Overtveldt in Knack. Papandreou wil een referendum om populaire dekking te hebben voor het bewandelen van dit pad. Men kan alleen maar verbaasd zijn over de verbazing van mensen als Leterme en Sarkozy dat het nu met Griekenland deze weg opgaat. Dachten deze, en andere euro-heren en –dames, nu echt dat hun reddingspakketten de Griekse economie gingen redden?  Bovendien: nog even en ook Portugal zit in het Griekse straatje.