De eurocrisis: 17 eurozonelanden + 6 EU-landen stemmen in met verdragswijziging

European Summit

De 27 staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie zitten sinds donderdagnamiddag in Brussel samen voor 'de eurotop van de laatste kans'. Op de agenda staat onder meer een mogelijke verdragswijziging. Frankrijk en Duitsland spraken eerder deze week af om striktere begrotingsregels met automatische sancties in het verdrag op te nemen. De 10 EU-lidstaten die niet tot de eurozone behoren zijn daar niet voor te vinden. De Britse premier Cameron is de felste tegenstander van de plannen en liet uitschijnen dat hij in ruil voor een verdragswijziging zou eisen dat een aantal volmachten vanuit Brussel opnieuw naar Londen zouden verhuizen. De Franse president Nicolas Sarkozy noemde de eisen van Cameron "onaanvaardbaar".

Bij haar aankomst zei de Duitse kanselier Angela Merkel dat de euro zijn geloofwaardigheid is verloren en dat de tijd is aangbroken om die te herstellen.  "Vanavond moet ook duidelijk worden of het nu de 27 lidstaten zijn of 17 plus x landen zijn" die akkoord gaan met de nieuwe regels,' zei Merkel nog, wat zou kunnen wijzen op onenigheid tussen de landen van de eurozone en de overige EU-landen.

Laat op de avond zou een akkoord bereikt zijn. Volgens EU-voorzitter Herman Van Rompuy zouden uiteindelijk de 17 landen van de eurozone en nog eens 6 EU-landen hebben ingestemd met een verdragswijziging, die in maart klaar moet zijn. Groot-Brittannië is daar niet bij. Zweden, Tsjechië en Hongarije evenmin. Een wijziging van het Verdrag van Lissabon, zowat de Europese grondwet, komt er dus niet omdat daar unanimiteit onder de 27 landen voor vereist is.

Basis van het akkoord is dat die 23 lidstaten zich scharen achter de strengere begrotingsregels met automatische sancties. Zo zou elk land een maximaal begrotingstekort van 0,5 procent van het bbp mogen hebben. Landen die een staatsschuld hebben die kleiner is dan 60% van hun bbp zouden makkelijker tegen die regel mogen zondigen. Verder zijn de eurolanden bereid een zogenaamde golden rule in te voeren die hen ertoe verplicht te streven naar begrotingsevenwicht. De lidstaten worden verondersteld die regel op te nemen in hun grondwet.

In een voorlopige versie van de ontwerpverklaring staat te lezen dat de uitgifte van euro-obligaties "op lange termijn" en "na voldoende vooruitgang" op het vlak van begrotingsdiscipline "in overweging moeten worden genomen". Dat is opmerkelijk omdat Duitsland zich een felle tegenstander van euro-obligaties heeft getoond.

De lancering van het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) wordt van 2013 vervroegd tot juli 2012.  Dat betekent dat het permanente fonds een tijdlang parallel zal bestaan naast het Europese noodfonds EFSF, iets waar Duitsland vroeger tegen gekant was. Over de bedragen, de vuurkracht van deze "dubbele bazooka" zijn geen details gelekt.