De les van Zweden: er is (een goed) leven zonder de euro

De Zweedse bevolking stemde in 2003 tegen invoering van de euro. Dat bleek de goede beslissing te zijn. Ook de 44% die toen voor de euro was, is nu blij dat 56% tegen heeft gestemd. De Zweedse economie ontwikkelt zich namelijk voorspoedig, terwijl de eurolanden worstelen. het Zweedse budget is in evenwicht en de openbare schuld ligt op 35% van het bruto binnenlands product. Zulke cijfers zie je zelden in andere landen. Opmerkelijk genoeg is de Zweedse minister van Financiën Anders Borg ervan overtuigd dat Zweden vroeg of laat de euro zal invoeren. Maar voorlopig blijft het land gespaard van de eurobrand.

De rente op tienjarige Zweedse staatsobligaties bedraagt slechts 1,7%. Dat is een halve procentpunt onder de rente voor tienjarige Duitse schuldpapieren. Het bruto binnenlands product steeg in 2010 met 5,7% en dit jaar wordt een groei van 4,4% verwacht. Export is goed voor de helft van het bnp. Aangezien de vraag vanuit het binnenland afneemt, zal de groei in 2012 waarschijnlijk onder de 1% uitkomen.

Het rechtse kabinet gaat de vier grootste Zweedse banken zware kapitaaleisen opleggen. Het ministerie van Financien legt de Zweedse banken strengere eisen op dan degene die in het internationale verdrag Basel III zijn vastgelegd. De overheid wil Zweedse burgers beschermen tegen banken die onverantwoordelijke risico`s nemen. Dat is geen toeval, want in 1990 redde de overheid het financiële systeem door een algehele garantie af te geven op verplichtingen van banken. De totale kosten van de reddingsoperatie werden geschat op 2% van het bbp. Aan de oorsprong van de Zweedse bankencrisis lag het afschaffen van de hypotheekrente-aftrek in Zweden, een maatregel waarmee de huizenbubbel werd doorprikt. Vrijwel alle banken werden genationaliseerd en na een aantal jaren weer naar de markt gebracht. De Zweedse kroon en de economie kelderden, maar uiteindelijk zagen beleggers die na de algehele reddingoperaties hun geld in aandelen stopten, hun vermogen verdubbelen.

Borg toonde zich ondertussen vergevend voor IJsland, Litouwen en Ierland en stond die landen noodleningen toe omdat ze geloofwaardige herstelplannen op tafel konden leggen. Italië en Griekenland kregen niets. Zij moeten hun huiswerk nog afmaken, denkt Borg.