Duitse machtspositie verlamt Europa

Het lijkt stilaan een déja-vu: een land uit de eurozone geeft toe dat het zijn schulden niet langer kan terugbetalen en vraagt de EU om hulp. Maar een van de problemen van de eurozone is dat geen enkele van de organen die de leiding lijken te hebben - de Europese Commissie, de Raad van Europa of de Europese Centrale Bank - ook daadwerkelijk veel macht hebben. Dat bleek toen de rol van Duitsland steeds belangrijker werd naarmate de financiële crisis zich de voorbije 12 maanden accentueerde.

Duitsland zelf is zeer verdeeld over de euro. De regering heeft de euro altijd gesteund, de Duitse industrie vaart er wel bij en de Duitse banken zijn de grootste schuldeisers van noodlijdende landen als Griekenland en Ierland. Deze landen worden dan ook voortdurend de les gespeld en moeten braaf ingrijpende besparingsplannen aanvaarden en doorvoeren.

Elders kunnen landen gewoon failliet gaan, zoals IJsland dat bijvoorbeeld heeft gedaan. Dat land begint stilaan uit het dal te kruipen. Ook Japan, de VS en Groot-Brittannië hebben financiële maatregelen getroffen om het leed te verzachten.

Maar landen van de eurozone kunnen dat niet. De gevolgen zijn navenant: de binnenlandse situatie in Ierland en Griekenland is bijna onhoudbaar geworden. Het al geruïneerde Griekenland moest gisteren 14,6% rente betalen op obligaties met een looptermijn van 10 jaar. Ook deze morgen gaat de rente verder omhoog. Het plan om Griekenland te redden heeft het land integendeel verlamd, schrijft The Economist.

In de Financial Times pleiten twee professoren voor een schuldherschikking waarbij 30% van de openstaande schulden worden kwijtgescholden. De financiële markten hebben dat verlies trouwens al doorberekend in de aandelenkoers van de banken die door een Grieks default het zwaarst zouden worden getroffen. In de negentiger jaren voerden 18 Latijns-Amerikaanse landen een soortgelijke operatie door. Staatsobligaties die werden uitgegeven in het kader van een schuldsanering werden dan door de Verenigde Staten gegarandeerd, de zogenaamde 'Brady Bonds'.

Duitsland is zich van de situatie bewust en zei onlangs nog dat een schuldherschikking mogelijk zou worden... vanaf 2013. Maar waarom zouden landen als Griekenland en Ierland nog 2 jaar kreunen onder de besparingsmaatregelen om dan een schuldherschikking te krijgen. Waarom niet nu door de zure appel bijten en er komaf mee maken? Want de Duitse machtspositie krijgt stilaan een pervers effect: wanneer onze oosterburen landen als Griekenland, Ierland en Portugal blijven vernederen, zou een van die moegetergde drie het kaartenhuis wel eens in elkaar kunnen doen storten.