Duitsland overklast alles en iedereen: een nieuw 'Wirtschaftswunder' of asociaal succes?

German soccer fan

Duitsland heeft het magische recept voor zijn economie gevonden, schrijft de Franse zakenkrant L’Echo.  Met een groei van 3% in 2011, de laagste werkloosheid in 20 jaar (onder de 6%), een budgettekort dat nauwelijks 1% van het bruto binnenlands product bedraagt en een overschot op zijn handelsbalans van 160 miljard euro (meer dan 5% van het bbp), laat het land cijfers optekenen waar de rest van Europa enkel van kan dromen. Frankrijk bijvoorbeeld moet tot 1974 teruggaan om vergelijkbare cijfers terug te vinden.

Maar de Duitsers danken hun succes grotendeels aan de catastrofale situatie in de rest van Europa. De lonen en de loonkost per geproduceerde eenheid - dé fetisjindicator van voormalig ECB-baas Jean-Claude Trichet- zijn er de laatste tien jaar amper gestegen, terwijl Frankrijk en de andere landen van de eurozone stijgingen lieten noteren in de buurt van 20%. Het land maakte in dezelfde tijdsspanne ook een reuzensprong op vlak van concurrentievermogen, gaande van innovatie over delokalisering en een spectaculaire vooruitgang in de meest verschillende sectoren, zoals de zuivelindustrie, papier en kleding. Het land profiteerde ook van de grote investeringen die opkomende ecoomieën deden in machinebouw, traditioneel het stokpaardje van onze Oosterburen.

Het land vaart wel bij de huidige desastreuze financiële conjunctuur in Europa. De ECB heeft de rente verlaagd tot 1%, een percentage dat veel hoger zou liggen mocht de Duitse mark nog bestaan. Omdat investeerders landen als Italië en Spanje ontvluchten kan Duistand op de geldmarkten geld op lange termijn ophalen tegen uiterst voordelige voorwaarden.

En omdat Europa er maar niet in slaagt zijn problemen te regelen, lijkt het einde van de Duitse plezierrit nog niet in zicht. Het Duitse succes is dus zeker geen model: mochten alle landen hetzelfde doen, dan zou de magie snel verdwijnen. Landen moeten zich zeker inspireren op het Duitse model; maar het niet kopiëren.

Een mening die Bruno Amable, professor economie aan de Sorbonne, vorig jaar al deelde in Libération, want aan de lage werkloosheid in het land hangt volgens hem een asociaal reukje. In 2005 hervormde Duitsland zijn werkloosheidsstelsel, waarbij een uitkering werd berekend in functie van het laatste salaris, de duur van de vergoeding werd beperkt tot met een maximum van 12 maanden, waarna de werkloze terugvalt op een minimumuitkering. De werkloze wordt ook verplicht de jobs aan te nemen die hem worden aangeboden. ‘En zowat alle jobs worden aanvaardbaar geacht, tot en met de jobs die 1 euro per uur opbrengen of de zogenaamde minijobs aan 400 euro per maand’.

Conclusie in de Süddeutsche Zeitung, «Het rijke Duitsland heeft de armste werklozen». In de Tagesspiegel reageert vakbondafgevaardigde Claus Matecki scherp: ‘Al zijn de werkloosheidscijfers beter dan verwacht, reden tot juichen is er niet. De statistieken zijn een echte farce: de 100.000 werklozen die ouder zijn dan 58 jaar worden niet meer meegerekend, net omdat ze geen aanbieding meer krijgen.’