'Gebrek aan werklust is Europa's chronisch probleem'

Een paar jaar geleden publiceerde de Amerikaanse auteur Jeremy Rifkin een boek met als titel The European Dream. Het boek maakte furore in Brussel omdat Rifkin - die niet toevallig ook een boek publiceerde met als titel The End of Work-  Europa als het model van de toekomst omschreef. ‘Terwijl de Amerikaanse geest wegkwijnt, wordt een nieuwe Europese droom geboren,' schreef hij. ‘Deze droom past veel beter in de volgende fase van de menselijke reis- een reis die belooft humanisme te brengen in een globaal bewustzijn en dat past in een steeds meer geconnecteerde maatschappij.'

Als ik vandaag deze woorden lees, weet ik niet of ik moet lachen of wenen, schrijft Gideon Rachman in de Financial Times in een stuk dat als titel The Death of the European Dream meekreeg.

Vijf jaar geleden voorspelden velen Europa nog een briljante toekomst. Mark Leonard publiceerde een boek met als titel Why Europe will run the 21st Century. Van de Griekse crisis was toen nog geen sprake. Ook vijf columnisten analyseerden recent de Europese pijnpunten. De meesten daarvan zijn gekend. In The Daily Beast beschrijft Joel Kotkin de afwezigheid van een algemene Europese cultuur in lidstaten die te weinig gericht zijn op innovatie. Op politiek vlak dan 3 gekende en vaak geciteerde zwakheden: Europese leiders slagen er maar niet in om een gezamenlijk standpunt te formuleren, ze slagen er niet in de echte problemen aan te pakken en ze vertrokken vanuit een te elitistisch project, dat steeds vaker door de kiezers werd afgewezen.

Eén argument valt op, zelfs indien het om een gekende kritiek van de Angelsaksische wereld op het Oude Continent gaat. Volgens de Canadese National Post is de kern van het probleem ons gebrek aan werklust.

Dat is het chronische probleem in Europa: amper 30% van de Europeanen werkt om in het onderhoud van de overigen te voorzien. In de helft van de Europese landen zijn de werkuren steeds verder naar omlaag gebracht, het aantal vakantiedagen steeds vermeerderd en -misschien wel meer dan elders- heeft Europa ingezet op de dienstenindustrie of de overheidssector, waar het werk vaak niet productief is en niet meer dan een verkapte vorm van bijstand is.

Zowat alle landen van het Continent hebben begrotingstekorten met dubbele cijfers, twee tot driemaal superieur aan het toegestane maximum van de eurozone. Die tekorten wegwerken vergt draconische maatregelen, die de huidige politieke leiders onmogelijk kunnen afdwingen.