Het Europees project is niet voor lafaards

Meer dan een jaar nadat de eurozone voor het eerst zijn steun aan Griekenland toezegde, blijft het lot van de eenheidsmunt onzeker. Toch is dit niet het moment om het Europees project in vraag te stellen, noch het in de steek te laten, schrijft Peter Mandelson, de voormalige eurocommissaris voor Handel en Brits minster voor Bedrijfszaken, in een opiniestuk in de Financial Times (betaalde toegang).

Europa probeert nog altijd ‘s werelds grootste handelszone te worden sinds het ontstaan van de Verenigde Staten van Amerika. In een wereld die steeds meer afwijkt van zijn Atlantische middelpunt, moet het Avondland vandaag meer dan ooit zijn concurrentiekracht maximaliseren.

Hoewel niet altijd duidelijk, is de respons op de Europese schuldencrisis totnogtoe drievoudig gebleken:

• het bloeden in de landen van de periferie is gestelpt door liquiditeitstransfers
• men aanvaardt dat het probleem solvabiliteit en niet liquiditeit is (voorbereidingen voor een schuldherschikking zijn begonnen, wat beter is dan een onordelijk faillissement)
• Eens de crisis onder controle is zullen verregaande hervormingen nodig zijn op weg naar een economische en fiscale unie.

Dat dit geen evidentie is, moet blijken uit het feit dat Europa niet met één, maar met vier intergerelateerde crises wordt bedreigd:

• De solvabiliteistcrisis die de zwakkere lidstaten van Europa bedreigt en die wordt bemoeilijkt door de voortdurende bankencrisis.
• Het voortdurende Duitse verzet tegen een met belastingsgeld gefinancierde bail-out (opmerkelijk genoeg wordt in deze context zelden gewag gemaakt van het alternatief, namelijk de bail-out van Duitse (en andere) banken en hun schuldeisers).
• De concurrentiecrisis tussen de noordelijke en zuidelijke lidstaten, die van bij de start duidelijk was. Geopteerd werd dan voor het moderniseren van de economieën van de PIGS via een onhoudbaar en door Europese kredieten gefinancierd economisch mirakel, dat uiteindelijk in een Europese nachtmerrie ontaardde.
• De voortdurende invraagstelling van het Europees project.

Vooral bij dit laatste punt wringt de schoen, want met een fiscale en economische unie zou Europa zich op een nieuw en moeilijk politiek terrein begeven. Lidstaten zouden daarbij hun fiscale en concurrentiële plannen door een soort van Europees ministerie van Financiën zien gecontroleerd en eventueel verworpen. In de huidige omstandigheden is deze optie - hoewel de enige juiste- politiek onhaalbaar.

Wat overblijft zijn jaren van moeilijke compromissen. De EU zal overleven, maar de weg wordt hobbelig. Wie de EU verder wil uitbreiden zal eerlijker moeten zijn tegenover het Europese volk en zich met betere argumenten moeten wapenen. De kans bestaat dat Europa het niet haalt, maar ik zou er mijn geld niet op inzetten. In Brussel is men vastberaden te doen wat nodig is en beseft men dat een economisch fiasco meer schade zou aanrichten dan enkel het krenken van Europa’s amour propre. Inherent aan de politiek is dat die zich altijd aanpast aan politieke noodzaak.

(Foto: by Policy Network)