 De Europese en Amerikaanse leiders zijn er nooit in geslaagd de realiteit van de globalisering en de concurrentie van Azië te begrijpen; zij en niet de kredietbeoordelaars zijn verantwoordelijk voor de toestand waarin hun economieën zich vandaag bevinden, schrijft Jeffrey Sachs, de directeur van The Earth Institute at Columbia University, in een opiniestuk in de Financial Times.
In tijden van crisis verwachten mensen moedige, technisch gezonde maatregelen, die gebaseerd zijn op het geloof in sociale waarden. Europa, noch Amerika zijn er in geslaagd om de kern van het probleem te begrijpen, namelijk dat beide regio’s heen en weer worden gesleurd door de gevolgen van de globalisering.
Laaggeschoolde jobs zijn massaal verloren gegaan aan internationale concurrentie. Bij het begin van dit millenium slaagden beide regio’s er enkel in om de werkloosheid in toom te houden door massaal in te zetten op de bouwsector en consumenten goedkope kredieten aan te bieden. Toen de huizenbubbel barstte moesten nieuwe ideeën worden gevonden, maar eerder dan te investeren in het optimaliseren van vaardigheden, de export aan te zwengelen en geld te steken in infrastructuur en alternatieve energie, zochten beide continenten hun toevlucht tot het stimuleren van de consumptie en tot de introductie van besparingsplannen zonder de minste visie op investeringen.
De globalisering heeft uiteindelijk niet enkel de laaggeschoolden hun jobs ontnomen; het fenomeen leidde ook tot een ongeziene periode van welvaart voor de superrijken, die mateloos konden profiteren van lucratieve investeringsprojecten in de opkomende economieën. Ondertussen slaagden ze er in om - zoals Warren Buffett eerder deze week stelde - het thuisfront ervan te overtuigen dat hun belastingen - in naam van de globale belastingcompetitie- extra laag moesten worden gehouden. Uiteindelijk werd de onderklasse tweemaal geraakt: eerst door de globalisering, dan door het feit dat de rijken hun kapitaal naar goeddunken in fiscale paradijzen wereldwijd konden parkeren.
Jeffrey Sachs denkt dat een verbeterde fiscale politiek in de transatlantische economieën op drie pijlers steunt:
1. Meer investeringen in menselijk- en infrastructuurkapitaal
2. Het besparen op misplaatste militaire engagementen in landen als Irak, Afghanistan en Jemen.
3. Begrotingsevenwichten op de middellange termijn, grotendeels te realiseren door belastingsverhogingen op hoge inkomens en multinationale bedrijfsinkomsten die worden beschermd door fiscale spitstechnologie en overzeese belastingparadijzen.
Maar de laatste ontbrekende factor is duidelijkheid vanwege de politieke klasse. Europa kan nooit overleven indien de Europese instellingen blijvend zwak, traag en verdeeld handelen en het continent de gijzelaar blijft van kleine regionale partijen in Finland of van verkiezingen in de Duitse deelstaten. Hetzelfde geldt voor Amerika en president Barack Obama, die door Jeffrey Sachs de ‘incredibly shrinking leader’ wordt genoemd. Daarenboven kan een land niet geregeerd worden door politici die afhankelijk zijn van de belangen van de mensen die hun nonstop-politieke campagnes financieren.
Het stokkend herstel dat vandaag aan de oppervlakte komt weerspiegelt de fundamentele tekortkomingen van Europa en de VS. Elke groeistrategie ontbreekt; er is enkel de hoop dat met schulden overladen consumenten opnieuw de huizen zullen gaan kopen die ze zich niet kunnen veroorloven en die ze evenmin nodig hebben. Maar de globalisering zet zich ondertussen gewoon door en zal nog meer jobs doen verdwijnen tot er moedig en eensgezind leiderschap wordt getoond.
Ondertussen blijven de markten in de grootste onzekerheid rondtollen.
(Foto:   by pbert)
|
