Hoe een depressie creëren...

De begrotingsregels binnen de Europese Unie bieden lidstaten te weinig ruimte om economische problemen op te lossen. Ze zijn te strikt en leiden tot een depressie, schrijft Martin Feldstein, professor in de economie aan Harvard, op Project Syndicate.

Vroeger hadden Europese landen drie instrumenten tot hun beschikking om een vraaguitval te repareren:

1. monetaire maatregelen
2. fiscale maatregelen
3. een devaluatie van nationale munteenheid.

Twee van die middelen zijn uit handen genomen. Door de komst van de euro zijn er geen aparte valuta meer en ook de rentestand wordt nu door de Europese Centrale Bank bepaald, zodat nationale banken de facto buitenspel staan.

De Europese Centrale Bank vindt dat landen alleen in uitzonderlijke gevallen een begrotingstekort mogen hebben van  meer dan 0,5% van het bruto binnenlands product. Als er natuurrampen plaatsvinden, bijvoorbeeld.

Daardoor wordt ook het fiscale instrument in kracht beperkt. Want normaal zou een overheid de economie moeten kunnen stimuleren door de belastingen te verlagen. Dan loopt het begrotingstekort echter op. Om dat te voorkomen moeten de belastingen juist omhoog. Maar dat veroorzaakt een terugval van de vraag en een toename van de werkloosheid. Om dat te counteren moeten de belastingen weer worden verhoogd, enzovoorts. Tot het land uiteindelijk in een hopeloze depressie belandt.

Italië, Spanje en Frankrijk hebben alle een begrotingstekort dat de 3% overschrijdt. Maar het gaat niet om structurele tekorten. De financiële markten zouden beter geïnformeerd en gerustgesteld worden, mocht de ECB de omvang van het ware structurele tekort meedelen en aantonen dat die tekorten nu omlaag gaan. Want voor investeerders is dat de essentie van fiscale solvabiliteit.