‘Je kan een Belgische premier uit een kleine economie halen, maar niet de kleine economie uit de Belgische premier'

‘Je kan de Belgische premier uit een kleine economie halen, maar niet de kleine economie uit de Belgische premier'. Wolfgang Münchau, de Europaspecialist van de Financial Times en de stichter en voorzitter van Eurointelligence, is in een column ongemeen scherp voor de economische politiek van Europa en haar voorzitter, Herman Van Rompuy. De EU is een tirannie van kleine landen, schrijft Münchau. Op menig vlak is dit Europa ten goede gekomen maar op macro-economisch vlak is het tegenproductief. Herman Van Rompuy bijvoorbeeld komt uit zo'n klein land en wanneer politici uit kleine landen over economie praten merk je dat ze vanuit het economisch standpunt van zo'n klein land vertrekken. Omdat kleine economieën weinig impact hebben op wat gebeurt in de rest van de wereld, is hun grootste bekommernis het concurrentievermogen. De Ierse economie managen bijvoorbeeld kan worden vergeleken met het leiden van een groot bedrijf of een voetbalclub.

Van Rompuy maakt twee denkfouten, aldus Münchau. Ten eerste verdedigt hij de besparingsprogramma's van de verschillende regeringen in de eurozone; ten tweede denkt hij dat de onevenwichten tussen de landen van de eurozone onderling, vooral een probleem zijn van landen met begotingstekorten.

Van Rompuy geeft dus niet de indruk dat hij een reeks maatregelen klaar heeft om's werelds grootste economie er opnieuw bovenop te helpen. Net als begin negentiger jaren, regent het in Europa besparingsprogramma's. Maar de implementatie ervan dreigt verschillende landen zuur op te breken en  opnieuw in een recessie te duwen. De PIGS-landen bijvoorbeeld. Maar ook Nederland doet mee, waar een partij die haar campagne op besparingen voerde de verkiezingen won. Of Duitsland, waar een besparingsplan van 80 miljard euro zowat een half percent in groei van het bbp (bruto binnenlands product) zal kosten. Toch is de situatie vandaag verschillend van begin de negentiger jaren toen verschillende landen besparingsprogramma's doorvoerden om te worden toegelaten tot de eurozone. Hoe dat afliep is ondertussen genoegzaam bekend.

Een tweede aspect van het kleinelandensyndroom is de manier waarop de EU omgaat met economische groei. Hoewel een aantal politici lijken te denken dat economische groei belangrijk is, zien Brussel en Frankfurt groei vooral als een structureel probleem. Natuurlijk zijn er structurele obstakels, maar de EU-strategie zal waarschijnlijk falen en dit om twee redenen. De strategie is gericht op concurrentievermogen, eerder dan op groei. Voor economieën met kleine begrotingstekorten is dat een zonderlinge keuze. Het tweede probleem is een gebrek aan macro-economische steunmaatregelen. De steunmaatregelen om de Europese economieën uit de recessie te halen worden zonder coördinatie en te snel afgevoerd. De boodschap die Europa aan de wereld meegeeft is dat groei er eigenlijk niet toe doet. Toch is het ongewoon moeilijk om schulden te verlagen zonder tegelijkertijd groei te realiseren.

De tragedie van de eurozone is dus dat ze wordt geleid als een collectief van kleine landen, besluit Münchau.