Kleine Aziatische wondereconomieën stevenen af op demografische catastrofe

In 2005 startte Donald Tsang, de Chief Excecutive van Hong Kong, een campagne met dewelke er bij gezinnen op werd aangedrongen om op zijn minst drie kinderen op de wereld te brengen. De geboorteratio van 0,97 kinderen per vrouw bleef sinds dan zo goed als ongewijzigd.

De 'kleine Aziatische tijgers', landen als Singapore, Hong Kong, Taiwan, Zuid-Korea en Macau, doen het op economisch vlak uitstekend. Ze moeten enkel onderdoen voor China, een land dat al jarenlang een één-kind-politiek voert, wat wil zeggen dat per ouderpaar maar één kind geboren mag worden, behalve als het tweelingen zijn. Doch stilaan maar zeker bedreigt de demografie dat economisch succes. Kroostrijke gezinnen gingen in voornoemde landen al decennia geleden uit de mode. En dat bleven ze.

De trend is niet exclusief Aziatisch: overal waar mensen rijker worden, in steden gaan leven en vrouwen een betere opleiding genieten, dalen de geboortecijfers.  Maar de cijfers voor de 'kleine Aziatische tijgers' zijn alarmerend: in de nieuwe economieën halveerde het aantal kinderen tussen 1950 en 2000 van zes tot drie per gezin. In Zuid-Korea ging de geboorteratio met tweederde achteruit op twintig jaar.  In Taiwan baarde een vrouw in 1956 gemiddeld 6,5 kinderen, in 1986 waren er dat nog 1,7. De afgelopen drie decennia liggen de geboorteratio er dus onder de vervangingsnorm van 2 kinderen per vrouw. Dalen de geboorteratio in de meeste rijke landen, dan bengelen Singapore (1,15) , Zuid-Korea (1,04), Taiwan (1,03) en Hong Kong (1,04) onderaan de lijst. Daarbovenop wordt 2010 sowieso een gevaarlijk jaar: in het 'Jaar van de Tijger' zullen vele gezinnen uit bijgeloof passen voor een kind en zal die ratio rond de 0,95 uitkomen.

Het toekomstbeeld van de 'kleine Aziatische tijgers' oogt dan ook eerder geriatrisch. Tegen 2060 zal de helft van de Taiwanese bevolking tussen 15 en 65 jaar oud zijn. Meer dan 40% van de Taiwanezen zal 65 of ouder zijn.

Aan maatregelen om het maken van kinderen aan te moedigen ontbreekt het nergens: gesubsidiëerde kindercrèches, lang zwangerschapsverlof met behoud van 40% van het loon, flexibele werkuren voor jonge moeders en betaald onderwijs voor elk tweede kind.

Maar dat zet voorlopig weinig zoden aan de dijk, met als gevolg dat deze landen steeds meer immigranten aantrekken, wat dan weer tot de bekende racistische reflex leidt. Toen Taiwan 2.000 Chinezen toeliet tot zijn -onderbevolkte- universiteiten was het hek van de dam. In Zuid-Korea voer de regering actie tegen het stigma van de multiculturele familie. De premier van Singapore haalde het probleem recet nog aan op de nationale feestdag. In zijn speech trachtte hij het ongenoegen over de instroom van steeds meer buitenlanders -meer dan 1 van elke 3 inwoners is buiten Singapore geboren- te temperen.

'Er is maar één reden dat we ze nodig hebben', zei Lee Hsien Loong: ‘We maken gewoon te weinig baby’s’