Klimaatcyclussen gaan gepaard met pieken in oorlogsvoering

Klimaatcyclussen kunnen worden in verband gebracht met periodieke piekperiodes in oorlogsvoering. Dat is de conclusie van een rapport van het Earth Institute aan de Columbia University in de Verenigde Staten. Daarbij wordt opgemerkt dat het klimaatfenomeen El Nino, die elke drie tot zeven jaar tot hogere temperaturen en lagere niveaus van regenval leidt, verdubbelt volgens de onderzoekers het risico op burgeroorlogen in negentig tropische landen die door het natuurfenomeen worden geraakt.

"El Nino heeft wellicht een rol gespeeld in ongeveer één vijfde van alle gewapende conflicten die tijdens de voorbije halve eeuw werden geregistreerd," merken de onderzoekers op in het magazine Nature. "Ook in het verleden werd al gewezen dat periodes van hitte en droogte door de schade aan de landbouw en de destabilisering van regeringen een rol speelden in het starten van oorlogen. Aangezien de weercyclussen volgens een aantal wetenschappers extremer zullen worden, zou de oorlogsdreiging in de toekomst nog gevoelig kunnen toenemen."

Sommige waarnemers stellen dat ook de huidige politieke chaos in landen zoals Somalië wordt gevoed door de opwarming van het klimaat. De onderzoekers benadrukken niet te willen beweren dat het klimaat de enige reden is voor het ontstaan van militaire conflicten en zeggen ook geen concrete verklaring te kunnen bieden waarom het klimaat een voedingsbron is voor oorlogsvoering. "Sociale ongelijkheid gaat gepaard met armoede en onderliggende spanningen en het is dan ook mogelijk dat het klimaat daarbij een ultieme duw geeft om een conflict te laten uitbarsten," stellen ze.

Wanneer de oogsten te weinig opbrengen zou de bevolking volgens de onderzoekers mogelijk naar de wapens kunnen grijpen om te overleven. Er wordt aan toegevoegd dat eerder al is uitgewezen dat mensen agressiever worden bij een stijging van de temperatuur, maar er wordt toegeven dat niet is aangetoond dat ditzelfde fenomeen ook geld voor hele maatschappijen. El Nino zou volgens de onderzoekers een rol hebben kunnen spelen in gewapende conflicten in onder meer Peru, Soedan, El Salvador, de Filipijnen, Oeganda, Angola, Haïti, Myanmar, Congo, Eritrea, Indonesië en Rwanda.

In een verder verleden zou het klimaat ook geleid hebben tot het einde van het Akkadische keizerrijk in de Golf van Perzië, de val van de Maya-beschaving en de cyclussen van oorlogen tussen de Chinese dynastieën, het verdwijnen van de Angkor-cultuur in Cambodja en het verdwijnen van koninkrijken in China, Vietnam, Myanmar en Thailand. Er wordt wel opgemerkt dat de impact van het klimaat groter is in andere landen. Daarbij wordt erop gewezen dat ook het rijkere Australië getroffen wordt door El Nino, zonder dat daardoor conflicten ontstaan. (MH)