La dégradation: het topje van de ijsberg?

Frankrijk afgewaardeerd van AAA naar AA? Geloof me. Dat was nog pas het puntje van de slijer, het topje van de ijsberg en het eerste schaap over de dam, schrijft Tim Engelbart in De Dagelijkse Standaard. De economische malaise, aangewakkerd door onhandige politieke keuzes zal Frankrijk nog verder de diepte insturen. Met ons in het kielzog. (Het Franse magazine L'Express vraagt zich af of de Franse downgrade voor de socialistische presidentskandidaat François Hollande zal zijn wat het Lehman-débâcle in 2008 voor Obama was).

Negen eurolanden tegelijk die een afwaardering van hun kredietwaardigheid vanwege het ratingbureau S&P te slikken kregen, het was toch even slikken, schrijft Johan Van Overtveldt in Trends. Het heeft er alle schijn van dat de eurozone stilaan maar zeker verder afglijdt naar een soort van Lehman-moment. (...) De terecht vergruisde ratingbureaus doen evenwel niet anders dan melding maken van wat de trieste realiteit is. En die luidt dat de eurozone er bijzonder belabberd aan toe blijft. ‘ (In hetzelfde magazine lezen we dat er 1 kans op 2 bestaat dat ook de Duitse AAA-status eraan gaat.)

Intussen worden uitdagingen die de Europese schuldencrisis stelt, steeds maar groter, schrijft De Tijd, dat de topman van het ratingbureau S&P citeert. Die ziet gevaar voor toenemende begrotingsontsporing en wijst erop dat de verslechterende economie, die deels te wijten is aan allerlei besparingsplannen, de kans doet toenemen dat landen met hun begrotingstekort niet uitkomen waar ze hadden gepland. Bovendien kunnen de zware inspanningen leiden tot ‘hervormingsmoeheid’, vooral in landen die extra zwaar getroffen zijn door de crisis en die kampen met een groeiende werkloosheid.

België was een van de zeven landen die hun rating behielden, schrijft De Standaard, al blijft een verdere daling tot de mogelijkheden behoren. Een downgrade zou onder andere kunnen worden doorgevoerd indien de Belgische schuldgraad tot boven de 100 procent van het bbp zou stijgen, door bijvoorbeeld een zwakkere groei, aldus S&P, dat er aan toevoegt dat de Belgische staatsschuld voor 2011 zou uitkomen op 94 procent van het bbp. (Op zijn Facebookpagina merkt Geert Noels op dat de Belgische staatsschuld pro capita - op die van Ierland na - de hoogste van de eurozone is).

S&P merkt in dezelfde krant op dat de uitkomst van de eurotop op 9 december zwak was, en dat er onduidelijkheid bestaat over de manier waarop zwakke eurolanden, die nu aan het infuus van het Europese noodfonds EFSF hangen, er weer bovenop kunnen komen. De eurocrisis heeft volgens S&P niet alleen te maken met een teveel aan schulden, maar ook met verschillen in concurrentiekracht tussen de kern en de periferie van de eurozone. De schuldafbouw dreigt die tweede factor nog te versterken. De politici moeten daadkrachtiger optreden, vindt het agentschap.