Laat de rijken de crisis betalen! Of niet?

De rijken willen meer belastingen betalen. Eerst was er Warren Buffett, daarna volgden snel een reeks Franse miljardairs. En nu is er de Egyptische bankier Hassan Heikal. Hij stelt voor om iedereen met meer dan 10 miljoen dollar aan bezittingen een extra belasting van 10% op te leggen. Volgens de bankier levert dat al snel 5.000 miljard dollar op.

Een nobel idee, maar waarschijnlijk niet uitvoerbaar, schrijft de Financial Times. Ook is de opbrengst ongewis, want het is niet duidelijk hoeveel particulier bezit er in de wereld is. De Boston Consulting Group houdt het op 120.000 miljard dollar in 2010, Credit Suisse schatte het medio 2011 in op 230.000 miljard dollar. Volgens Merrill Lynch/Capgemini zouden de 11 miljoen globale miljonairs 'slechts' 45.000 miljard dollar bezitten.

De vraag is dus of deze rijken al genoeg belastingen betalen. In sommige landen is dat zeker het geval, in andere niet, de opkomende economieën inbegrepen.  Toch zou het waarschijnlijk meer helpen mocht de belastingontduiking strenger wordt aangepakt. Daartoe is een aanzet gemaakt, want belastingsparadijzen krijgen het steeds moeilijker. Maar in bijvoorbeeld Italië is belastingontuiking niet enkel de favoriete sport van de hogere klasse, maar ook die van de middenklasse. In Griekenland wordt het niet betalen van belastingen als een eervolle daad beschouwd. Dat praten ze goed met de uitleg dat Grieken sinds het Ottomaanse Rijk elke overheid wantrouwen.

Dat de superrijken aanbieden om meer belastingen te betalen klinkt als muziek in de oren (Hassan Heikal wil zelfs dat zijn voorstel de naam Tahrir Square tax meekrijgt). Maar de problemen reiken veel verder dan deze kleine groep. En het gevaar bestaat dat het oude en eerbare principe dat iedereen zijn deel van de belastingen betaalt wordt ondermijnd. Iets wat de wereld vandaag kan missen als kiespijn.