Mens is te dom om klimaatverandering tegen te houden

De mens is te dom om te beletten dat de klimaatverandering de volgende decennia een radicale impact zal hebben op het leven. Dat zegt de Britse milieuwetenschapper James Lovelock. De mens is volgens Lovelock nog niet geëvolueerd tot het niveau waarbij hij slim genoeg is om te kunnen omgaan met een complexe situatie zoals de klimaatverandering. Hij heeft het daarbij over de enorme inertie van de mens, waardoor het onmogelijk is om daadwerkelijk belangrijke stappen te ondernemen. Eén van de grote obstakels tegen een daadwerkelijke actie is volgens Lovelock de moderne democratie. Zelfs de beste democratieën aanvaarden volgens Lovelock dat die principes bij de dreiging met een grote oorlog tijdelijk opzij geschoven moeten worden. De klimaatverandering is volgens hem niet minder dreigend dan een oorlog en zal het dus noodzakelijk zijn om de democratie tijdelijk buiten spel te zetten.

"De beste oplossing voor de mensheid zal er wellicht in bestaan om zich aan te passen aan de klimaatverandering en daarvoor de nodige maatregelen nemen," merkt Lovelock op tegenover de Britse krant The Guardian. Hij denkt daarbij onder meer aan een waterkering rond steden die het meest kwetsbaar zijn voor de stijging van het zeeniveau. Lovelock stelt dat alleen een echte catastrofale gebeurtenis de mensheid er zou kunnen van overtuigen om de klimaatverandering ernstig genoeg te nemen. De instorting van een gigantische gletsjer in Artarctica, zoals de Pine Island Glacier, zou dat volgens Lovolock tewerk kunnen stellen. Het instorten van die gletsjer zou immers het zeeniveau onmiddellijk doen stijgen. Een dergelijke catastrofe zou volgens de wetenschapper de publieke opinie kunnen doen veranderen. Een wetenschappelijk rapport zal onvoldoende zijn. Daar wordt volgens hem toch alleen maar eindeloos over gedebatteerd, zoals dat nu het geval is.

Lovelock verwijst daarmee naar het recente rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), waarin gewaarschuwd werd dat er met 90 procent zekerheid kon gesteld worden dat de broeikasgassen door menselijke activiteiten leiden tot een opwarming van het klimaat. Het rapport werd echter bekritiseerd omdat de auteurs een aantal gegevens zouden gemanipuleerd hebben om de dreiging erger te laten lijken. Lovelock voegt er wel aan toe walging te voelen voor wetenschappers die gegevens vervalsen, want dat is volgens hem een zonde tegen de heilige geest van de wetenschap. Hij stelt daarom dat de wetenschap altijd oprechte critici nodig heeft, maar hij laat verstaan dat er anderzijds ook in dit dossier critici zijn geweest die de fouten van anderen hebben gebruikt om de dreiging van de klimaatverandering helemaal te proberen ontkrachten.

James Lovelock is vooral bekend als de vader van Gaia-hypothese, waarin hij stelt dat de aarde functioneert als een soort van superorganisme. (MH)