Middenklasse is grootste slachtoffer van deze recessie

Hoewel de opkomst van een middenklasse hand in hand gaat met economische groei, is een middenklasse niet de oorzaak van die groei. Economische groei en een middenklasse zijn producten van een economisch beleid. Zowel in de jaren 80 in China als in het India van begin jaren 90 was niet een ontevreden en emanciperende middenklasse de groeimotor achter de economie, maar het economische beleid van respectievelijk Deng Xiaoping en Manmohan Singh.

Laat onverlet dat een middenklasse beschikt over karakteristieken die goed zijn voor een economie. Niet alleen draagt zij bij aan de groei, efficiency en verrijking van een samenleving, zij consumeert ook. En belangrijker nog: zij geeft producenten signalen en stimuli om te innoveren en verder te produceren. En dat verhoogt de inkomens en verandert het bedrijfsleven. De omvangrijke, maar weinig welvarende middenklasse in de opkomende economieën heeft niet alleen een grote impact op die economieën doordat producenten goedkoop massaproducten zijn gaan maken, maar vooral omdat dit segment meer `gecommitteerd` is aan een dynamische, diverse en concurrerende economie dan een elite.

En datzelfde geldt voor educatie en de ontwikkeling van menselijk kapitaal, de gezondheidszorg en ondernemerschap in de meest brede zin.

Toch is die middenklasse vandaag wereldwijd het grootste slachtoffer van de economische crisis. Niet alleen bevindt het leeuwendeel van dit segment zich in exportgeoriënteerde economieën, hun spaartegoeden en huizen dalen snel in waarde.

Een tweede reden dat dit segment extra kwetsbaar is, is omdat velen pas recentelijk boven de armoedegrens zijn uitgestegen en een kleine terugval grote consequenties zal hebben. De Wereldbank onderscheidt twee categorieën binnen het middensegment: mensen die dagelijks 2 tot 13 dollar verdienen en mensen wier dagelijks inkomen meer dan 9 dollar bedraagt. Nam dit laatste segment in de periode tussen 1990 en 2005 toe van 139 miljoen naar 233 miljoen, het lagere en meer kwetsbare segment bedraagt een tienvoud daarvan. Volgens een analist van het Brookings Institution `misinterpreteert` de middenklasse de recessie.

De les die zij de afgelopen 20 jaar geleerd hebben is dat het economisch goed gaat wanneer een land zich openstelt, en dat in het tegenovergestelde geval het economisch slechter gaat. Nu hun landen de wereldwijde crisis `importeren`, kan die perceptie omslaan en dat kan consequenties hebben voor hun gedrag bij de verkiezingen die in veel opkomende economieën voor de deur staan. Alles zal echter afhangen van de duur van de recessie. (foto)