Onrust in de wereld: de 'Grote Ontwrichting' of de 'Grote Verschuiving'?

Occupy Wall Street

Er zijn twee manieren om de populaire bewegingen te omschrijven die nu al van Tunesië tot Tel-Aviv en van Madrid tot Wall Street reiken, schrijft Thomas Friedman in the New York Times. Sommigen spreken van de ‘Grote Ontwrichting’; anderen hebben het dan eerder over de ‘Grote Verschuiving’.

In zijn boek “The Great Disruption,” schrijft de Australische milieu-expert Paul Gilding dat het geobsedeerde kapitalistische systeem zijn financiële en ecologische grenzen heeft bereikt.

De protestbeweging Occupy Wall Street is als het kind in het sprookje dat zegt wat iedereen weet: de keizer heeft geen kleren aan. Jarenlang beloofde kapitalisme beterschap voor iedereen, zolang men het systeem zijn werk liet doen: de rijken zouden rijker worden, de bedrijven winstgevender, de armen minder arm, mensen die het hardst werkten zouden de beste jobs krijgen en we zouden genoeg verdienen om het milieu in stand te houden...

Maar dat resulteerde in de moeder van alle gebroken beloftes. Jazeker, de rijken worden rijker en de bedrijven maken steeds meer geld, dat massaal terugstroomt naar hun... topmanagers. Maar ondertussen komen steeds meer mensen in de problemen - ze zitten diep in de hypotheekschulden of gingen zware leningen aan voor een studie, die hen vandaag niet eens aan een job helpt. Mensen die hard werkten zijn werkloos en mensen beginnen te beseffen dat hun kinderen slechter af zullen zijn dan zijzelf. Samengevat: de demonstranten vormen een brede coalitie van mensen die zich belogen voelen en nu wakker worden. Ze zijn het resultaat van drie decennia van economische groei waarin alle voordelen bij de top 1% beland zijn.’

Niet zo snel, denkt John Hagel III, medevoorzitter van het Center for the Edge bij Deloitte, die samen met John Seely Brown het boek “The Power of Pull” schreef. Volgens hen zitten we in de vroege fase van de ‘Grote Verschuiving’, die het gevolg is van de globalisering en de ICT-revolutie. 

De eerste symptomen van die 'Grote Verschuiving' zijn toenemende druk, slechtere prestaties en een toenemend stressniveau omdat we blijven functioneren binnen organisaties en methodes die steeds meer dysfunctioneel blijken. Maar de ‘Big Shift’ ligt even goed aan de basis van een globale golf van ideeën, innovaties, nieuwe samenwerkingsmogelijkheden en nieuwe kansen. Deze golf wordt steeds sneller en kansrijker. De sleutel van productiviteit, groei en welvaart bestaat er vandaag in om van die golf gebruik te maken. Maar om dat te doen moeten landen, bedrijven en individuen hun talenten onophoudelijk verbeteren. 

De golf is meedogenloos en vernietigt al wat ze op haar weg tegenkomt, zoals de kennis die ons in het verleden veiligheid en rijkdom bracht. De golf eist dat we sneller leren door samen te werken en ons individueel en collectief potentiëel beter benutten. De golf formuleert uitdagingen die we enkel kunnen waarmaken door te particperen aan een brede reeks van kleinere onderliggende golven. Dat is de essentie van de 'Grote Verschuiving'. Bedrijven hebben toegang tot goedkope software, robots, automatisering en intellect. Wie een job wil houden moet dus een pak beter zijn dan dat vroeger het geval was. Aan de andere kant kunnen mensen in een Afrikaans dorp een onlinecursus volgen aan de Stanforduniversiteit, een bedrijf oprichten en spullen verkopen aan klanten overal ter wereld en samenwerken met mensen overal ter wereld. We hebben grotere problemen dan ooit tevoren, maar ook meer probleemoplossers dan ooit te voren.

Twee meesterlijke verhalen, besluit Friedman. Een op basis van angst, een ander op basis van kansen. ‘Mijn hart is met Hagel, maar mijn verstand zegt dat ik Gilding niet zomaar kan verwaarlozen.’

Aan elk van ons de keuze.

(Foto: by david_shankbone)