Ontkenning is de strategie van Jean-Claude Trichet

De Europese leiders dachten een jaar geleden dat harde besparingsmaatregelen in de noodlijdende landen van de eurozone (Griekenland, Ierland en Portugal) voor nieuwe jobs zouden zorgen omdat ze het ondernemersvertrouwen zouden opkrikken. Ze rekenden dus op de vertrouwensfee, maar die daagde niet op. Dezelfde leiders moeten nu een andere realiteit onder ogen zien, zoniet wordt Europa het schouwtoneel van een nieuwe financiële crisis, schrijft Nobelprijswinnaar Paul Krugman in de New York Times.  En die nieuwe realiteit komt zoals dat meestal gaat niet geheel onverwacht, maar wel zeer ongelegen.

De doctrine van de harde besparingsmaatregelen werd vooral gepropageerd door ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet. Besparingen waren volgens hem een universeel elixir dat overal en onmiddelijk gedronken moest worden, ook in Groot-Brittannië en in de VS, landen die ondanks de hoge werkloosheidspercentages nog geen druk van de financiële markten ondervinden.

Maar de vertrouwensfee gaf dus afwezig en Europa’s noodlijdende landen zagen hun schuldenberg steeds verder aangroeien en het ondernemersvertrouwen afnemen in plaats van toenemen. Dat Griekenland, Ierland en Portugal nooit hun schulden zullen kunnen terugbetalen is ondertussen duidelijk; Spanje maakt nog wel een kans, denkt Krugman.

Dat laat Europa dus weinig keuze: de eurozone moet een schuldherschikking opstarten waarbij de rijkere landen de armere landen helpen en obligatiehouders mee een deel van het verlies zullen moeten dragen, door minder geld te krijgen voor hun staatsobligaties dan aanvankelijk beloofd.  Maar dit soort realisme lijkt niet het sterkste punt van de Europeanen.: Duitsland wil van een schuldherschikking niet horen praten, zelfs indien het huidige Europese steunfonds werd opgericht om vooral de Duitse banken tegen monsterverliezen te beschermen.

Aan de andere kant lijkt de ECB warempel een financiële crisis te willen veroorzaken. ze heeft de intrestvoeten verhoogd ondanks de erbarmelijke staat van vele Europese economieën. Elke andere hulp aan Griekenland naast wat nu reeds op tafel ligt - en niet werkt- is voor de ECB onbespreekbaar. Een lid van de raad van bestuur van de ECB dreigde er vorige week zelfs mee de geldtoevoer naar Griekse banken stop te zetten mocht het tot zo’n milde schuldherschikking komen. Zonder die geldtoevoer is het voor de Griekse banken sowieso einde verhaal en kan Griekenland niets anders dan uit de eurozone stappen- waarna ook andere Europese landen als domino’s zullen vallen.

En de ECB? Die weigert ondertussen nog altijd te accepteren dat haar dromen geen werkelijkheid zijn geworden, besluit de Nobelprijs Economie 2008.