Portugal is slechts het tipje van de Europese ijsberg

Met Portugal aan de rand van de financiële afgrond, een weinig duidelijke militaire actie in Libië en ongerustheid omtrent de ramp in de kerncentrale van Fukushima, verzamelen de 27 staatsleiders van de EU vandaag en morgen voor twee dagen in Brussel. In de hoofdstad zouden all zo'n 20.000 betogers tegen de verschillende Europese besparingsplannen zijn gearriveerd.

Toch is het vooral de euro die opnieuw de aandacht van de EU-leiders zal opeisen, nu de Portugese premier José Socrates vannacht zijn ontslag indiende toen het parlement weigerde zijn besparingsplannen goed te keuren. Socrates had eerder al aangekondigd dat een afkeuring van zijn voorstellen het land zou verplichten de weg van Griekenland en Ierland op te gaan, nu Portugal krijgt het op de financiële markten steeds moeilijker om geld te lenen.

Maar om daaraan tegemoet te komen, zal de European Financial Stability Facility moeten worden aangesproken, ware het niet dat Finland al heeft aangekondigd niet met geld over de brug te kunnen komen voor de uitbreiding van dat Fonds, vooraleer de verkiezingen van 17 april achter de rug liggen. Bedoeling is dat de leiders een EU-verdrag goedkeuren dat de creatie van het ESM mogelijk maakt, samen met een bijkomende buffer van 200 miljard euro. Indien dat niet gebeurt en Portugal om geld vraagt, wordt de beschikbare reserve om andere landen te helpen waarschijnlijk te klein.

Maar een nieuw Pact om de euro te ondersteunen - waarbij de lidstaten zich voortaan aan een reeks financiële benchmarks moeten houden - zorgt ook voor de nodige problemen. Hongarije en Tsjechië weigeren het verdrag te ondertekenen, terwijl Frankrijk, Spanje, Oostenrijk en Griekenland bijkomende uitzonderingen eisen, die dan weer door Duitsland, Italië en Denemarken worden geweigerd. Ook de maatregelen die kunnen worden genomen wanneer landen tegen de economische richtlijnen zondigen, liggen nog altijd niet vast.

Nog een reeks landen - het VK, Nederland, Zweden, Denemarken, Finland, Estland, Polen, Lithuanië en Letland -, wil dan weer dat de focus van de maatregelen zich op het aanzwengelen van de economische groei richt, eerder dan op bestraffende maatregelen.