'Schaduweconomie behoedde ons land voor meer onheil tijdens de recessie'

Schaduweconomieën kunnen Europese landen tijdens een recessie beschermen, maar de omvang van de zwarte economie moet wel voldoende groot zijn. Dat blijkt uit een rapport van Deutsche Bank en de universiteit van Linz. Landen met een hoge penetratie van ‘zwarte' bouwondernemingen, ongeregistreerde ‘cash' transacties, valse of ontbrekende facturen en illegale activiteiten zoals drugshandel, hebben hun economieën tijdens de ergste recessie die Europa sinds de dertiger jaren van vorige eeuw trof minder zien krimpen dan landen waar de gemiddelde burger er eerlijkere praktijken op na houdt.

Maar de stelling gaat enkel op als de schaduweconomie groot genoeg is - zoals in Griekenland, waar premier George Papandreou eerder deze maand toegaf dat de openbare dienstverlening ‘van corruptie doordrongen is'. Ondanks de enorme fiscale problemen is de Griekse economie amper met 1% gekrompen, vergeleken met het EU-gemiddelde van ruim 4%. Aan de ander kant van het spectrum vindt men landen met kleine schaduweconomieën als Oostenrijk, Frankrijk en Nederland en opmerkelijk eerlijke burgers. Ook hun economieën deden het tijdens de recessie redelijk goed.

De landen die het minder goed deden waren landen waar de werkethiek niet zo onberispelijk is als in Oostenrijk, maar waar burgers evenmin tot het uiterste zullen gaan om belastingen te ontduiken, zoals bijvoorbeeld de Grieken.

Het minst gunstige niveau voor een land wordt bereikt wanneer de schaduweconomie in totaal zo'n 14,33% van het bruto binnenlands product (bbp) gaat uitmaken. Met 14,6% staat Duitsland vandaag aan de rand van het worst-case scenario, aldus Deutsche Bank. Het land staat dus voor een verscheurende keuze: ofwel volgt het ‘succesvolle landen als Griekenland, waar niet enkel de schilderwerken in het zwart worden gedaan, maar het ganse huis illegaal wordt gebouwd, ofwel kiest het land het pad van de rechtschapenheid.'

België daarentegen is wel een goede leerling. Met een schaduweconomie die iets onder de 20% wordt geschat, moet ons land enkel onderdoen voor de zuiderse landen Spanje, Italië, Portugal en Griekenland. Onze economie kromp iets meer dan 3%. In Europa doen enkel Groekenland, Frankijk en Portugal beter.

Deutsche Bank geeft geen aanwijsbare redenen voor de conclusies van het rapport.

[Grafiek: Deutsche Bank]