Waarom niemand nog begrijpt hoe het met de economie gaat

Wie aan het hoofd van een bedrijf in moeilijkheden komt te staan, wil weten hoe het bedrijf er financieel voorstaat. Waar geld wordt verdiend en waar geld word verloren? Welke afdelingen winst maken en welke afdelingen verliezen opstapelen?  Pas wanneer zo'n manager weet hoe het juist met het bedrijf gesteld is kan hij doelen stellen voor de toekomst en trachten een beleid uit te stippelen dat het bedrijf op lange termijn levensvatbaar moet maken. Hoe groter de crisis is, hoe sneller financieel cijfermateriaal nodig is. Volgens het magazine Business Week is het cijfermateriaal dat de Amerikaanse overheid verspreidt dermate onbetrouwbaar, dat niemand nog weet hoe de Amerikaanse economie er vandaag echt voorstaat.

Journalist Ed Wallace verzamelde cijfers over o.a. de vastgoedmarkt, de werkloosheid en de handelsverkopen en kwam tot de conclusie dat het gros van deze cijfers niet actueel, onjuist en voor interpretatie vatbaar is. Vorige week kondigde men met trompetgeschal het officiële einde van de recessie aan, omdat de economie in het derde kwartaal opnieuw met 3,5% op jaarbasis was gegroeid. Een dag later bleek dat de handelsverkopen in september met 0,5% waren gedaald.  Nieuwe studies geven aan dat de huizenprijzen zijn gestabiliseerd tot lichtjes gestegen, maar de verkopen gingen wel 3,6% achteruit. Omdat beslagleggingen anders worden verwerkt dan gewone verkopen en banken niet verplicht zijn beslagleggingen of wanbetalingen onmiddellijk in hun cijfers te verwerken heerst ook hier de volledige chaos. De krant ‘Miami Herald' publiceerde eind september een rapport waaruit valt op te maken dat voor elk huis dat vandaag te koop staat in Zuid Florida zowat vijf huizen zich in ‘de grijze zone' van foreclosure (beslaglegging) bevinden. Banken houden ook huizen in portefeuille aan prijzen die vandaag niet langer marktconform zijn, kwestie van de cijfers wat op te poetsen. De situatie op de aandelenmarkten is op dat vlak irrelevant: je kunt geld  lenen voor bijna niets en dat investeren op de beurs. Over de werkelijke gezondheid van de bedrijven leer dat ons niets.

De werkloosheidscijfers worden ondertussen systematisch vervalst omdat het Bureau of Labour Statistics (BLS) weigert een fout te corrigeren die het in 2006 maakte. Toen werd het aantal gecreëerde jobs in de privé-sector door een menselijke fout met 855.000 overschat.  Pas vanaf februari volgend jaar zullen 800.000 jobs die nooit hebben bestaan opnieuw worden geschrapt. Verder ontdekte Wallace verschillende computersystemen voor zowat elke staat die er in slagen cijfers te produceren die op het moment van vrijgave - en ondanks de bestaande technologie-  naargelang de staat al 30 à 60 dagen over tijd zijn.

Wallace's besluit is dan ook ontnuchterend: we weten niet hoe de werkloosheid er voor staat; we weten niet hoe de handelsverkopen er voor staan; we hebben geen idee op hoeveel huizen beslag is gelegd (volgens analysten zijn er dat 800.000 meer dan degene die in de cijfers zijn opgenomen) en wat dat uiteindelijk betekent voor de gemiddelde prijs van een huis. Ook weten we niet of de aandelenmarkten een nieuwe bubbel voorbereiden of het beleggersvertrouwen gerechtvaardigd is. Daarom krijgen we de ene dag positief economisch nieuws dat een dag later dan wordt ontkend. Wat we wel weten is dat het consumentenvertrouwen blijft bengelen in de buurt van het niveau van de Grote Depressie. Winkelcentra blijven leeg. Met andere woorden: de mensen geloven er niets meer van.