Wat Europa van Zweden kan leren

De Zweedse minister van Financiën Anders Borg verdedigde vorige week zijn begroting voor 2012 in het Zweedse parlement. Zelden is er zo weinig gedebatteerd over een budget, eenvoudigweg omdat de cijfers voor zichzelf spreken, aldus de liberale krant Dagens Nyheter (via Google Translate):

‘Het traditionele debat dat volgt op de presentatie was dit jaar erg beknopt. Uiteraard zijn 15 miljard kronen (1,65 miljard euro) voor investeringen onvoldoende, vooral omdat de helft van dat bedrag als buffer moet dienen om Zweden te beschermen tegen potentiële repercussies van de globale schuldencrisis.
Maar het Zweedse budget is in evenwicht en de openbare schuld ligt op 35% van het bruto binnenlands product. Zulke cijfers zie je zelden in andere landen. De Socialistisch-Groene oppositie voert niet eens een gemeenschappelijke economische strategie. Zo’n strategie vereist geloofwaardigheid en op dat vlak kan de oppositie zich niet meten met de minister van Financiën’


The Trader vraagt zich af of Europa op z’n Zweeds gered kan worden? Zweden - nu de Tijger van Europa - ging destijds erg effectief en georganiseerd met zijn bankencrisis om. Europese politici - die dag na dag tegenstrijdige berichten afleveren - kunnen veel van de Zweden leren. Zij slaagden erin om hun bankensysteem uit te zuiveren om een van ‘s werelds gezondste economieën te worden.

In 1990 redde de overheid het financiële systeem door een algehele garantie af te geven op verplichtingen van banken. De totale kosten van de reddingsoperatie werden geschat op 2% van het bbp. Aan de oorsprong van de Zweedse bankencrisis lag het afschaffen van de hypotheekrente-aftrek in Zweden, een maatregel waarmee de huizenbubbel werd doorprikt. Vrijwel alle banken werden genationaliseerd en na een aantal jaren weer naar de markt gebracht. De Zweedse kroon en de economie kelderden, maar uiteindelijk zagen beleggers die na de algehele reddingoperaties hun geld in aandelen stopten, hun vermogen verdubbelen.

De Zweden trokken twee belangijke lessen uit de crisis:

1. Regulering en toezicht moesten zich meer richten op het vroegtijdig identificeren van potentiële risico’s voor het financiële systeem.

2. Er werd ook een effectief instrumentenbord voor crisismanagement gecreërd. Zo werden banken die in de problemen kwamen onder speciaal toezicht geplaatst en werd de onderhandelingsmacht van banken binnen een wettelijk kader naar de overheid overgebracht.

Een volledig rapport staat hier.