Westerse verslaving aan goedkope goederen houdt verborgen kost in

Wie in China op zoek gaat naar een betrouwbare productiepartner, krijgt vaak te maken met lokale bedrijfseigenaars die het niet al te nauw nemen met de westerse normen en eigenlijk maar één hoofddoel hebben: hun westerse zakenpartners zoveel mogelijk geld afhandig te maken. Als resultaat daarvan zijn de werkomstandigheden er vaak onveilig en ongezond, de producten van bedenkelijke kwaliteit.

In  haar boek ‘The China Price’ geeft de voormalige Financial Times-journaliste Alexandra Harney het voorbeeld van Chinese ondernemers die goed onderhouden modelfabrieken bouwen, waar tevreden werknemers aan de slag zijn en die een uitstekende indruk nalaten op de westerse bezoeker. Die wordt er dan van overtuigd dat alle fabrieken van de groep identiek zijn. Maar in werkelijkheid zijn de andere fabrieken donkere, vuile en gevaarlijke werkplaatsen.  Harney beschrijft in haar boek de situatie in de Chines provincie Guangdong, die bekend staat omwille van haar slechte reputatie. Zeker niet alle Chinese bedrijven mogen hiermee worden vergeleken.

Westerse bedrijven zijn zich vaak van geen kwaad bewust en weten niet onder welke omstandigheden hun producten worden gefabriceerd. En zelfs als ze dat weten, hebben ze nog weinig keuze, schrijft Harney. Want het Westen is verslaafd geraakt aan goedkoope goederen en zolang we niet van die verslaving afgeraken, zal China onze belangrijkste leverancier blijven en zullen de problemen voortduren. ‘Goedkoop’ blijft daarbij een relatief begrip, want de echte kost van wat we in China kopen blijft vaak veborgen. Doch de prijs van defecte goederen en de schade aan het milieu zullen vroeg of laat vergoed moeten worden, en dit niet enkel door de Chinezen.  

Toch verschilt de situatie vandaag in China niet veel van wat in onze contreien gebeurde ten tijde van de Industriële Revolutie. Schrijvers als Louis Paul Boon beschreven de onmenselijke werkomstandigheden waarin de arbeiders van Aalst in de negentiende eeuw vochten tegen armoede en onrecht. Toch is het onwaarschijnlijk dat net als bij ons ook in China een breed activisme tegen dit soort gebruiken ontwaakt, omdat het politiek-sociale systeem er zich niet toe leent. Maar dat er verandering zal komen staat volgens Harney vast. De Chinezen zijn zich bewust van de vervuiling waarmee hun land wordt opgezadeld; de arbeiders willen ook hun graantje meepikken van de economische groei die het land jaar na jaar realiseert.

De veranderingen moeten beginnen in Beijing, schrijft Harney. Daar moeten de beleidsmakers strengere regels uitvaardigen, terwijl westerse consumenten moeten beseffen dat goedkope goederen altijd een verborgen kost bevatten.  Op welke manier de westerse consument die Chinese goederen moeten gaan boycotten, vertelt ze er niet bij. Dat beleidsmakers in Beijing proberen het overzicht te behouden over de 1,3 miljard inwoners mensen, eerder dan dat ze die mensen kunnen aansturen, zegt Harvey evenmin.

Maar toch zijn er tekenen van verbetering. De regering van Guangdong beval in januari de sluiting van een aantal oude en vervuilende fabrieken. Hoewel het probleem waarschijnlijk naar een andere plaats wordt verschoven, zijn er ook indicaties dat de andere provincies de les van Guangdong hebben geleerd. Het boek geeft een duidelijk overzicht van de problemen die er zijn en hoe ze ontstaan. Verandering is nodig en is ook in de maak: het Westen moet zich hierop voorbereiden.

Bron: Financial Times