Zweedse bank boekt al 40 jaar succes zonder bonussen

Het Zweedse Handelsbanken realiseerde vier decennia geleden al dat de Angelsaksische bonuscultuur niet werkt. In 1970 besloot topman Jan Wallander van de bank om zijn organisatie te decentraliseren. Het hoofdkantoor legt sindsdien geen strenge omzetdoelen op.

In de plaats daarvan wordt van elke afdeling het `cost to income`-ratio berekend, de kosten gedeeld door alle opbrengsten. Slecht presterende vestigingen ontvangen steun. Filiaalmanager krijgen de vrijheid hun eigen ondernemerskwaliteiten te ontplooien. Dat ze geen bonussen ontvangen, vinden ze mede daarom helemaal niet erg. Bovendien delen medewerkers wel degelijk in de winst. Overschotten worden gestort in een pensioenregeling.

Handelsbanken kon met deze wijze van bankieren uitgroeien tot de derde grootste bank van Scandinavië. Nederland telt al vier vestigingen, in januari 2009 komt daar een vijfde bij. Hoogleraar en ex-ABN Amro-medewerker Peter Diekman hekelt de reactie van westerse bankiers op de huidige crisis. Ze weigeren toe te geven dat de Angelsaksische bonuscultuur niet werkt. Diekman hoopt dat ze dit inzicht alsnog zullen verwerven, en naar het voorbeeld van Handelsbanken een nieuwe weg inslaan.