Brein gaat bij bedreiging supersnel in overlevingsstatus

Wanneer het individu met plotselinge stresssituaties wordt geconfronteerd, schakelt het brein automatisch en quasi onmiddellijk over op een overlevingsmodus om het geschikte antwoord te bieden op de bedreiging. Een aantal hersengedeelten worden tijdelijk onderdrukt, terwijl andere regio's actiever worden en tijdelijke allianties sluiten om te vechten of te vluchten. De sturende kracht achter deze reorganisatie is de stof noradrenaline. Dat is de conclusie van een onderzoek aan de Nederlandse Radboud Universiteit.

"Het brein schakelt bij een bedreigende situatie binnen enkele seconden over op een overlevingsmodus," stipt onderzoeksleider Erno Hermans aan. "Die geïntegreerde toestand van geest en lichaam is geoptimaliseerd om bedreigende situaties te overleven. De zintuigen worden scherper gesteld en het geheugen wordt versterkt, maar de capaciteit voor zorgvuldige deliberatie wordt buiten werking gesteld, zodat prioriteit kan worden gegeven aan de snelheid van reageren."

Bij de stressreacties in het brein is een belangrijke rol weggelegd voor de hormonen cortisol en noradrenaline. Uit een experiment met horrorfilms, waarbij de activiteit in het brein van de toeschouwers werd geregistreerd, bleek dat bij de reactie op bedreigende situaties vooral noradrenaline een cruciale rol inneemt. De onderzoekers merken op dat die hormonenwerking verklaart waarom het individu bij bedreigende situaties soms reageert op een manier die achteraf voor hemzelf een verrassing is. (MH)