De deprimerende gedachte van Fun@Work

Al eens van lachyoga gehoord? Lachworkshops? Bedrijven waar werknemers tijdens hun middagpauze kunnen surfen in een zwembad dat artificiële golven maakt? Fun at Work, een Brits bedrijf, belooft op zijn website zelfs meer hilariteit dan je aankan. Voor 600 euro per dag wordt je receptioniste vervangen door de lookalike van een bekende tv-ster. Lachen geblazen dus.

Bedrijven lijken steeds meer geobsedeerd door hun ‘funfactor’. Google spant de kroon. Op het hoofdkwartier in Mountain View beschikken werknemers over volleybalvelden, een rollerhockeybaan, een bedrijfsmasseuse of kunnen ze een wand beklimmen. Twitter wil niet onderdoen. “We’re on a mission to change the world and crazy things happen everyday… It’s pretty ridiculous,” staat op de homepagina van hun website te lezen.  En er zijn er nog: Acclaris, een een Amerikaans IT-bedrijf heeft een Chief Fun Officer; Red Bull heeft een heuse rutschbaan geïnstallerd op het hoofdkantoor in Londen.

Plezier maken en hebben op je werk blijkt de laatste mode.  Maar wat erachter zit is meestal minder zuiver.

De funcultuur wordt gedreven door drie van de meest populaire managementnieuwigheden van het moment: empowerment (je lot in eigen handen nemen), engagement en creativiteit.  Bedrijven gaan er prat op dat ze het bedrijf opnieuw in de handen geven van hun eerstelijnsmedewerkers. Maar uit peilingen blijkt dat amper 1 op elke 5 werknemers volledig in zijn werk opgaat. Een aantal dat nog verkleint wanneer het over creativiteit gaat.

Managers hopen dat de ‘funfactor’ op een magische manier deze aantallen omhoog zal drijven. Maar wanneer plezier een onderdeel van de bedrijfsstrategie wordt, bereikt men meestal net het tegenovergestelde. Van bovenaf onder zachte dwang opgelegd, resulteert fun@work meestal in een lege schelp of een verplichte oefening.

Samen met het opdringen van artificiëel plezier, blinken bedrijven uit in het verbieden van alles wat op de werkvloer met echt plezier wordt geassociëerd. Rokers worden vervolgd als waren het misdadigers; drinken tijdens de middaglunch ten stelligste verboden en romances op de werkvloer moeten onmiddellijk worden gerapporteerd aan senior management. Toen Wal Mart in 2006 in Duitsland zijn medewerkers verplichtte te lachen en romances met collega’s verbood, voerde het personeel een kleine oorlog, die uiteindelijk uitdraaide op het vertrek van de supermarktgigant uit Duitsland. Doch dit soort overwinningen zijn zeldzaam en de meeste loonslaven doen dan maar alsof ze plezier hebben.

Rest enkel nog de wraak van de verliezer: stokken in de wielen steken van de mensen die van lachen op kantoor een verplichting hebben gemaakt.