Nadert het rijk van Prozac haar einde?

Depressie is tot een volksziekte uitgegroeid. Deskundigen stellen dat 10 % van de mannen en 20 % van de vrouwen eens in het leven zo'n ziekte meemaken. Het gebruik van antidepressiva verdubbelde in de afgelopen zeven jaar in ons land van 109 miljoen tot 200 miljoen doses. Naar schatting één miljoen Belgen slikken dergelijke middelen. Veel antidepressiva worden geslikt door mensen die zich depressief voelen maar absoluut niet beantwoorden aan dit ziektebeeld. Het zijn vooral vrouwen tussen de 20 en 30 jaar oud die ze slikken, maar ook jongeren. Volgens hoogleraar Trudy Dehue van de Rijksuniversiteit Groningen komt de ziekte depressie niet vaker voor dan vroeger.

De betekenis van een depressie is volgens Dehue de afgelopen tien jaar veranderd. Geluk is tegenwoordig maakbaar en als iemand zich niet gelukkig voelt wordt een pil geslikt. Ze merkt op dat de oorzaak van depressies veelal onterecht wordt gezien als een biologisch probleem. De depressie-epidemie die lijkt te heersen is veroorzaakt door het idee van de maakbaarheid van het individu, schrijft Dehue in haar boek `De depressie-epidemie. Over de plicht om het lot in eigen hand te nemen`. Depressie betekent nu vooral een tekort aan concurrentiedrift, doorzettingsvermogen en ambitie.

De commercialisering van het geneesmiddelenonderzoek heeft ertoe geleid dat gezondheidszorg en zorgverzekeraars meegaan met de farmaceutische industrie. Die noemt depressie een hersenziekte, die het best bestreden kan worden met een antidepressivum. Volgens Dehue is de belangrijkste oorzaak van de epidemie echter het beroep dat de maatschappij doet op de eigen verantwoordelijkheid en het idee leeft dat men zijn falen zelf in de hand heeft.

De farmaceutische industrie bestrijdt steeds meer klachten met een antidepressivum en ook de huisarts schrijft graag een pil voor. Uit onderzoek blijkt dat 60 tot 70% van de huisartsen hun patiënten een antidepressivum voorschrijft, terwijl zij geen echte depressie hebben. Slechts 50% van de mensen met een depressie of ongecontroleerde angsten heeft baat bij de huidige antidepressiva, zo blijkt uit een artikel in Nature Neuroscience.

Volgens hoogleraar neurobiologie Gert ter Horst van de Rijksuniversiteit Groningen boekt de huidige generatie antidepressiva slechte resultaten omdat ze uitgaan van de stokoude `monoamine hypothese`. Volgens die theorie wordt depressie veroorzaakt door een tekort aan serotonine in de hersenen. Ter Horst zoekt de oorzaak van depressies ergens anders. Hij denkt dat langdurige stress de flexibiliteit van het brein in het aanleggen en onderhouden van zenuwverbindingen aantast. Proeven met ratten zouden die theorie te ondersteunen.

[bron: Vrij Nederland - Intermediair]