Zelfmoord als arbeidsongeval: een daad van protest

In 2009 pleegden er in België 5.712 mensen zelfmoord. Dat is een stijging met maar liefst 600 'eenheden' tegenover vorige jaren... Dat verklaart de minister van binnenlandse zaken in de kamer. Dit alles, ondanks het preventiebeleid van diverse deelregeringen.
Een recente uitspraak van de Antwerpse arbeidsrechtbank heeft nu een 'mijlpaalarrest' geveld in een zaak van een 60 jarige plichtsbewuste werknemer, met meer dan 30 jaar dienst, die zichzelf in brand stak na een woelige vergadering op het werk. In Noord Afrika zien we momenteel dat mensen zich in brand steken als vorm van protest, in een wanhopige poging tot verandering. Elke zelfmoord dient zo begrepen te worden. Zelfmoord is geen medisch probleem.

De zelfmoordpoging is door de rechtbank nu dus erkend als arbeidsongeval en het zal de verzekering van het bedrijf in kwestie een schadeclaim opleveren die in de miljoenen euro's loopt. Bedrijven en verzekeraars zijn dus gewaarschuwd ! Zelfmoord wordt in dit arrest ook (terecht) erkend als daad van protest. Er is dringend nood aan een degelijke preventie en een herkenning van psychisch en emotioneel lijden. Ook op de werkplek. Heel wat bedrijven investeren in campagnes tegen het roken, voor gezonde voeding of voor meer veiligheid. Te weinig bedrijven doen wat aan de verplichting om ook de mentale gezondheid te bevorderen.

Een bedrijf kan nooit 'oorzaak' zijn van zelfmoord. Wel aanleiding. Dat zagen we bij France Telecom. De druk op werknemers kan immers de spreekwoordelijke druppel zijn die de emmer doet overlopen. Arbeidsomstandigheden, pesterijen, stress en een gebrek aan humane begeleiding op de werkvloer zijn vaak redenen genoeg, om in combinatie met persoonlijke problemen, tot zelfmoord over te gaan. Het aantal pogingen bedraagt in België het 15-voudige van het effectieve dodental !

Sapphohuis vzw probeert al jaren, succesvol, zelfmoord te voorkomen, zonder een euro subsidie of hulp. Er is know-how. Er is expertise in deze zaken. Toch worden vooral systeembestendigende initiatieven en remedies betoelaagd of grootscheepse kostenverslindende studies opgezet die kennelijk weinig soelaas brengen. Al te vaak wordt de zelfmoordproblematiek nog gemedicaliseerd. België heeft dus ook zijn 'stille revolutionairen' die, met inzet van hun eigen leven, schreeuwen om gezien en gehoord te worden.

Wat doet ons 'regime' ?