4 managementlessen van FC Barcelona

Aan de vooravond van de finale van de Champions League keek The Economist naar de redenen van het succes van FC Barcelona. Het huidige elftal dat de Catalaanse grootmacht tussen de lijnen brengt is namelijk de standaard geworden waartegen andere topteams zichzelf meten.

Maar hoe slaagde een club uit een van Europa’s zwaarst door werkloosheid getroffen regio’s om de machtigste acteur te worden in ‘s werelds populairste sport?

Er zijn verschillende antwoorden, maar de club is er vooral in geslaagd een passend antwoord te vinden op een aantal van de meest controversiële problemen in zowat elke managementtheorie:
1. Welke is de juiste balans tussen sterren en de rest van de mensheid?
2. Moet je talent aanwerven of het zelf maken?
3. Hoe kan je consumenten voor je merk enthousiasmeren opdat ze het zelf gaan promoten?
4. Hoe combineer je de voordelen van lokaal met globaal?

The Economist beantwoordt de vragen als volgt:

1. Barça’s managementstijl is nauw verbonden met de theorie van Boris Groysberg, een denker verbonden aan de Harvard Business School. Hij waarschuwde voor het overdreven geloof dat bedrijven hechten aan sterren, eerder dan aan het ontwikkelen van goede teams. Hij bewees zijn stelling met een fascinerende studie over succesvolle Wall Street-analisten die van een zakenbank naar een andere verhuisden. Wat bleek? Onmiddelijk na hun overstap zakte hun operationele efficiëntie zienderogen, omdat hun succes vooral gebaseerd was op het werk van collega’s. Ook Jim Collins, de auteur van “Good to Great”, zegt dat succes op de lange termijn afhangt van het cultiveren van een aparte reeks van waarden. Praatjes over globalisering ten spijt gaat het hier nog altijd over het van promoten van en implementeren van lokale gewoontes.

2. FC Barcelona hecht meer dan welk ander team ook waarde aan de opleiding van eigen spelers (in dat verband wordt Arsenal wel eens het team van de Verenigde Naties  genoemd, met maximaal 2 Engelsen aan de aftrap). Lokale spelers overheersen het team en in de kleedkamer hoor je nog vaak Catalaans praten. 8 van de kernspelers komen uit La Masia, de voetbalschool van Barça. Dat geldt tevens voor Lionel Messi, de Argentijnse wonderspits, die vaak de beste voetballer ter wereld wordt genoemd en voor Pep Guardiola, de succestrainer van het team. La Masia is een uniek voetbalinternaat waar evenveel nadruk wordt gelegd op karaktertraining als op voetbalvaardigheden. De leerlingen krijgen er dagelijks het belang van teamgeest, zelfopoffering en volharding ingepeperd. Ook leren ze dat FC Barcelona ‘més que un club’ (meer dan een club’) is: het is de verpersoonlijking van de Catalaanse trots die de regio troost bood tijdens de decennia van het Francoregime, toen Catalaans praten verboden was en dat enkel in het stadion van Barça werd gedoogd.

3. FC Barcelona heeft het ‘mes que un club’-idee gebruikt om een relatie te cultiveren met zijn fans. Die relatie werkt in beide richtingen. De club is eigendom van de 150.000 leden (of socis) en niet van een of andere multinational of zakentycoon. Het management van de club moet verantwoording afleggen aan een ledenvergadering die bestaat uit 2.500 willekeurig aangeduide socis en de 600 oudste leden. De club promoot ook andere sporten dan voetbal en allen dragen dezelfde naam. Zo komt het basketbalteam van Barcelona gewoon uit onder de naam FC Barcelona. Toen Barcelona vorige week de zoveelste landstitel mocht vieren telde men 1 miljoen mensen in de straten rond de Plaça San Jaume, waar traditiegetrouw de viering plaatsvindt. Niet slecht voor een stad die 1,7 miljoen inwoners telt.

4. Barça is ook een cash machine. In de jaarlijkse Deloitte-studie, die ‘s werelds belangrijkste voetbalclubs groepeert ,moeten de blaugranas enkel Real Madrid laten voorgaan. Maar met 398 miljoen euro omzet wist de cub zijn inkomsten de,voorbije jaar wel te verdubbelen. Vanaf volgend jaar komt daar nog een pak geld bij, want voor het eerst in de geschiedenis zal de club dan shirtreclame van de ‘Qatar Foundation’ dragen. Die overeenkomst zal Barça 165 miljoen euro op vijf jaar opbrengen. De vorige overeenkomst was er een die geld kostte en niet opbracht, want Barça droeg 0,7% van de operationele inkomsten van de club af aan de kinderorganisatie (United Nations International Children's Emergency Fund). De goodwill die FC Barcelona globaal wist te creëren was zo overweldigend dat Real Madridtrainer José Mourinho, die zich na de uitschakeling van zijn club door Barça vooral een slechte verliezer toonde, zich afvroeg of het misschien de shirtreclame voor Unicef was die maakte dat de Catalanen altijd op de sympathie van de scheidsrechter konden rekenen.

(Foto: Gerard Reyes)