De mythe van de managementgoeroe doorprikt: 'We gaan allemaal kapot'

Wie zelf een managementgoeroe wil worden staat niet voor een onoverkomelijke taak. Matthew Stewart was gedurende meer dan 10 jaar managementconsultant en verbaasde zich steeds opnieuw over hun werkwijze. In het boek ‘The Management Myth' ontleedt Stewart het geheim van hun succes en ontrafelt hij de mythe in 5 eenvoudige stappen:

1. ‘We gaan allemaal kapot'

Tom Peters, de stichter van de moderne managementtheorie, slooft zich keer op keer opnieuw uit om nieuwe adjectieven uit te vinden om de catastrofale tijd waarin we leven te omschrijven. In zijn eerste boek verweet hij de Japanners hun satanische managementgebruiken, die de Amerikaanse manager vele nachtmerries bezorgden in de zeventiger jaren.  Wanneer later blijkt dat de Japanners uiteindelijk minder feilloos zijn dan eerst gedacht, ontstaan nieuwe boosdoeners: de globalisering, technologie en ‘een wereld in chaos'. ‘Het enige wat zeker is, is onzekerheid,' predikt Peters. En er is nog een gouden regel. Welk jaar het ook moge zijn, zeg altijd dat het het meest angstaanjagende aller tijden is.

2. De bureaucratie maakt ons kapot

Het grootste obstakel voor toekomstig geluk loert altijd net om de hoek: het zijn de glazen en stalen kantoorgebouwen die je in alle westerse steden treft. De rationele kritiek van Peters en consoorten klinkt als muziek: administraties zijn doordrongen van dysfunctionaliteiten die onvermijdelijk in grote organisaties binnensluipen terwijl die trachten complexe problemen op te lossen. In zijn boek Re-Imagine schrijft Peters dat de definitie van een ‘cool' idee sowieso ‘een niet mis te verstaan engagement tot vernieling' en ‘een directe frontale aanval op de Heilige Autoriteit van de Hedendaagse Bazen' inhoudt.

3. Er is ook goed nieuws

Net als in films en godsdienst wordt de lezer/cursist een ‘happy end' beloofd. Mensen als Peters beseffen dat om het evenwicht te behouden tussen de marteling van de bureaucratie en de angst van het nu er ook hoop moet worden geboden voor wat nog komen moet. ‘Onderschat nooit de markt voor hoop,' zegt collega-goeroe Gary Hamel. ‘Er is goed nieuws vanuit Amerika. Er bestaat een Amerikaanse Managementkunst - en ze werkt' schreeuwt de backcover van Peters' boek Excellence. Hoe? ‘Zet je volledige organisatie vandaag nog op haar kop. Wie dat niet doet beseft duidelijk niet dat we middenin iets groots zitten...iets enorms!' Maar zelfs Peters' collega's kunnen niet altijd uitleggen wat dat groots iets dan wel juist is. Ook het onheil dat wordt voorspeld voor wie niets onderneemt is altijd verbazend dichtbij. Dicht genoeg om het aan te raken, maar nooit dicht genoeg om het te verwarren met de ‘business as usual' die vandaag heerst.

4. You Have the Power

Hoewel Peters zich normaal enkel tot CEO's richt, maar ook vaak met middenmanagers wordt geconfronteerd rijst een probleem wanneer zo'n man zich op het einde van het seminarie afvraagt hoe hij veranderingen kan doorvoeren waarvoor hij niet geautoriseerd is. De best-seller 'The Secret' biedt hier de oplossing: of we al dan niet over de nodige beslissingsbevoegdheid beschikken is niet belangrijk, want volgens The Secret creëren we allemaal onze eigen realiteit.  Zaken voor mekaar krijgen heeft niets te maken met macht of hiërarchie. Volgens Peters gaat het om Passie, Verbeelding en Doorzettingsvermogen. Namen als Churchill, Gandhi, en Einstein vliegen in het rond. De boodschap is altijd dezelfde: Ook jij kan geschiedenis schrijven!

5. Kijk naar mij

De auteur van ‘The Management Myth', Matthew Stewart, werkte 10 jaar als management consultant. Hij deed vooral zijn best om er ouder uit te zien dan hij in werkelijkheid was. Zijn klanten dachten dat hij over een fenomenale managementachtergrond beschikte. Niets was minder waar: Stewart is licentciaat in de Germaanse filosofie, een MBA heeft hij niet. Al snel namen managers van grote organisaties alles wat hij zei voor waar aan. Zijn managementervaring beperkte zich tot een paar studentenklussen in de fastfoodindustrie.

Belangrijker noemt Stewart  het veelvuldig gebruik van termen als "out-of-the-box thinking," "win-win situaties," en "kerncompetenties." Ook bij Tom Peters' managementervaring kunnen vragen worden gesteld. Die beperkt zich tot zes dienstjaren in de bubbelwereld van McKinsey (met ruime onderbrekingen dan nog). Volgens zijn biograaf Stuart Crainer wordt Peters' eigen bedrijf TPG (Tom Peters Group) allesbehalve gemanaged volgens de regels die de baas predikt. Goeroes zijn dan ook speciale mensen die boven ons allen staan. Hun taalgebruik en charisma doen de rest wel.