De weg naar de top ligt bezaaid met leugens

In verkiezingstijd blinken politici vooral uit in leugens. Maar ook machtige zakenlui zijn veel betere leugenaars dan hun werknemers. Dat blijkt uit een studie die de Harvard Business Review publiceert. Bij wijze van test werden werknemers en hun bazen gevraagd 100 euro van een collega te stelen en daarna hun onschuld te proclameren. De bazen brachten het er veel beter van af.  Een andere studie van de universiteit van Toronto leert ons dat kinderen die al op vroege leeftijd -2 jaar!- beginnen te liegen naarmate ze ouder worden succesvoller worden dan kinderen die niet liegen. Liegen is dus een belangrijk stadium van de ontwikkeling: het betekent dat je de waarheid kan achterhouden en gelijktijdig iets anders kan verzinnen.

Beide studies schilderen een angstaanjagend beeld: ‘De slimsten onder ons bereiken de top dankzij een zondvloed van leugens en eens ze de top bereikt hebben, kunnen ze niet anders dan nog meer te liegen’, schrijft Lucy Kellaway in de Financial Times.

‘Vooraleer je het weet wordt de ganse wereld geleid door types als Kenneth Lay (de Amerikaanse zakenman, die bekend is van zijn rol in het corruptieschandaal rond Enron Corporation, nvdr. ) en andere van die voortdurend liegende bankiers.’

Maar is dat wel zo erg?  Vooreerst zijn er de extreme leugens en die zijn nooit goed. Maar er is ook een vorm van ‘bescheiden liegen’ die kan worden beschouwd als een absoluut noodzakelijke variant die ons toelaat de dag op kantoor vol te maken. Dat betekent niet noodzakelijk dat we zuinig met de waarheid om te gaan, dan wel dat we deze subtiel benaderen.

Mensen die goed functioneren weten in hoeverre ze verschillende versies van een verhaal aan verschillende mensen kwijt kunnen terwijl ze er toch op letten altijd nog een kern van waarheid in het verhaal te behouden.

‘Alleen uiterst domme, uiterst onbeschofte en uiterst jonge mensen liegen nooit.’