Manager en doelman delen onbewuste neiging naar actie

Wanneer de economie slabakt hebben managers vaak de neiging om ‘iets’ te doen, zelfs als de risico’s daarvan groter zijn dan de mogelijke voordelen. Gaan de zaken nog slechter dan kunnen ze zeggen dat ze tenminste hebben geprobeerd iets te doen. Doen ze dat niet dan dreigen ze te worden bekritiseerd voor hun gebrek aan initiatief. 

Ofer Azar, die doceert aan de managementschool van de Ben-Gurion Universiteit in Negev (Israël) interesseert zich al een tijd voor het fenomeen van beslissingsneming en vooral voor het nemen van beslissingen wanneer de omstandigheden alles behalve duidelijk zijn. Hij legde daarvoor de link naar de sport en bestudeerde de doelman die bij een strafschop geacht wordt een ad-hoc beslissing te nemen door een hoek te kiezen. Samen met een aantal collega-docenten en studenten bestudeerde hij de belangrijkste voetbalcompetities ter wereld en verzamelde er gegevens over 311 strafschoppen. Uit hun berekeningen blijkt dat doelmannen die in het midden van het doel blijven staan de beste kans maken om de strafschop te stoppen (33,3%). Keepers die de linkse hoek kiezen hebben 14,2% kans, wie rechts kiest 12,6%.  Maar toen ze bekeken hoeveel doelmannen gewoon in het midden van hun doel waren blijven staan kwamen ze uit op 6,3%, een verrassend laag percentage. De reden daarvoor is evident, zegt Azar en vindt haar oorsprong in het gevoel dat een doelman krijgt wanneer hij de bal niet heeft kunnen bemachtigen.

De studie sluit gedeeltelijk aan op het werk van Amos Tversky  en Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman die tot de conclusie kwamen dat mensen die € 1000 verloren op de beurs nadat ze aandelen hadden verkocht, zich slechter voelden dan hun collega-beleggers die ook € 1000 verloren maar in tegenstelling tot de eerste groep niets hadden ondernomen.

Azar en zijn team wilden aantonen dat deze resultaten in bepaalde gevallen kunnen worden omgedraaid: wanneer actie de standaard respons is (zoals bij een penalty; keepers blijven zelden gewoon in het midden van hun doel staan); laat inactie een dieper emotioneel spoor na. Mensen hebben dus een onbewuste neiging naar actie. Volgens Azar volgen managers hetzelfde denkpatroon, wanneer ze in moeilijke omstandigheden besluiten aktie te ondernemen en de strategie van het bedrijf aanpassen, eerder dan niets te doen.

Volgens Marcel Zeelenberg, een sociaal psycholoog aan de Universiteit van Tilburg,  hebben ook de recente resultaten een belangijk impact. Indien die goed waren zullen managers (of trainers van een voetbalteam) weinig veranderen. Na slechte reultaten of een nederlaag zullen de verantwoordelijken wel geneigd zijn tot actie.

Toch besluit de studie dat in het midden blijven staat geen onbetwistbare regel is. Mochten doelmannen inderdaad die aanwijzing volgen, dan zouden de spelers al snel hun strategie wijzigen.

[Bron: International Herald Tribune]