Op zoek naar een leider voor uw organisatie? Denk eens aan een verslaafde...

Wanneer we denken aan visionaire leiders, eigenen we hen meestal eigenschappen toe als intelligentie, creativiteit, wijsheid, charisma, de drang om te slagen, de honger naar innovatie en de bereidheid om bestaande theorieën en gebruiken in vraag te stellen. Maar het psychologische profiel van menig fascinerend leider -denk aan techpioniers als Jeff Bezos, Larry Ellison en Steven P. Jobs- leert ons dat ze eerder verslaafd zijn aan het nemen van risico’s, schrijft The New York Times. ‘Het zijn mensen met een onweerstaanbare drang naar het onbereikte. Met andere woorden, wat we in leiders willen terugvinden zijn vaak dezelfde persoonlijkheidstrekken die we bij verslaafden ontwaren, of het nu om alcohol-, drugs- of seksverslaafden gaat.’

Wie deze contradictie wil begrijpen moet in het brein gaan kijken en meer bepaald naar de functies die genot en beloning stimuleren.  Genot is een sleutelmotivator en staat centraal bij ons leerproces: mochten we in eten, drinken en seks niet een vorm van beloning ervaren dan zouden we niet hebben overleefd, noch ons hebben voortgeplant.

Ook hier staat de aanmaak van dopamine (dat ook tijdens een orgasme wordt geproduceerd) centraal, want dopamine is wat het brein produceert wanneer psycho-actieve substanties zoals cocaïne, heroïne, nicotine of alcohol worden ingenomen. Maar er is meer: zo wordt het genotscircuit van ons brein ook in gang gezet wanneer we op jacht gaan naar onvoorspelbare beloningen; terwijl de roulette nog draait of de renpaarden hun wedstrijd afwerken wordt het genotscentrum geactiveerd, zelfs wanneer we uiteindelijk niets winnen. Op die manier vinden we genot en beloning in onzekerheid.

Eén hypothese voor dit soort gedrag is dat verslaafden dat genot ongewoon sterk ervaren en het hen motiveert om gelijkaardige, doch steeds meer intense ervaringen op te zoeken. Maar bewijsmateriaal uit menselijke en dierlijke breinscans vertelt ons het tegenovergestelde: verslaafden hebben nood aan steeds meer genot, maar hun genotservaring wordt steeds minder.

Pas nu beginnen we de biologie achter de het koele genot van deze verslaafden te begrijpen. Cruciaal daarbij is dat genetische varianten die het dopaminesignaal in het genotscircuit onderdrukken ervoor zorgen dat de dragers ervan een hoger niveau van stimulans moeten bereiken om eenzelfde genotsniveau te ervaren dat anderen kunnen bereiken met minder mateloosheid. Menig leider is dus niet succesvol ondanks zijn verslaving; dezelfde chemische- en breineigenschappen die hen tot verslaafden maakt, geven hen tevens de gedragskenmerken die hen zo succesvol maken.

Wanneer uw bedrijf op zoek gaat naar de opvoger van de huidige CEO, zoek dan iemand met een verminderde dopaminefunctie; iemand die nooit tevreden is met wat bereikt is en die een grotere drang naar succes heeft dan anderen- maar er minder van geniet.

“The Compass of Pleasure: How Our Brains Make Fatty Foods, Orgasm, Exercise, Marijuana, Generosity, Vodka, Learning, and Gambling Feel So Good.”  van David J. Linden, professor neurowetenschappen aan de Johns Hopkins University School of Medicine.

(Foto: by LuChOeDu)