Toyota`s leanconcept heeft wereld veroverd

Het zogeheten lean productiemodel dat autofabrikant Toyota 40 jaar geleden ontwikkelde, is uitgegroeid tot een breed gedragen en volwassen concept. Lean management kent een aantal specifieke kenmerken en een aanzienlijke hoeveelheid bruikbare tools.

Bij lean is alles gericht op waardecreatie en efficiency, gedragen vanuit de eigen processen en vanuit de eigen mensen. Het door Toyota ontwikkelde lean focust op constante verbetering (KaiZen), ingebouwde kwaliteit (Jidoka), het elimineren van verspilling (Muda) en het verbeteren van de flow (Just in Time). Deze mechanistische visie van de autobouwer is ook goed toepasbaar gebleken op dienstverlenende organisaties. Centraal in het managen vanuit de leanvisie is het value stream mapping. Hierbij wordt het totale proces ontleed en wordt van elke stap bepaald welke waarde er wordt toegevoegd. Dit inzichtelijk maken van waar waarde wordt gecreëerd leidt tot nieuwe vragen en inzichten.

Lean betekent echter ook dat de leidinggevende de directe controle verliest en het eigenaarschap van processen of delen daarvan lager in de organisatie legt. De leanfilosofie vergt een belangrijke mentale omslag. De rationalisatie van processen kent echter ook zijn grenzen; aan sommige processen is het immers lastig een waarde toe te kennen.