Wat westerse CEO's kunnen leren van hun Japanse collega's

Haruka Nishimatsu, de CEO van Japan's belangrijkste luchtvaartmaatschappij Japan Airlines (JAL), stemde vorig jaar in met een loonsverlaging die zijn salaris nog net boven dat van de gemiddelde JAL-werknemer deed uitkomen, al verdiende hij de helft minder dan wat bemanningsleden mee naar huis nemen. Nishimatsu reist naar kantoor met de trein en de bus en eet 's middags gewoon mee in de bedrijfskantine. Japan had nooit echt een boodschap aan de CEO-cultus. Gemiddeld verdient een Japanse CEO driemaal meer dan een gewone arbeider in het bedrijf; ook privé-jets, die eigen zijn aan het -ondertussen gewraakte- verlanglijstje van CEO's in de westerse wereld zijn in Japan not done. Mitsubishi UFJ Group, Japan's grootste bank heeft er geen; Sony heeft de twee laatste Japanse exemplaren de deur uitgedaan; het bedrijf bezit nog wel drie privé-jets in de VS.

Ter vergelijking: Amerikaanse CEO's kregen vorig jaar 344 keer meer geld mee naar huis dan hun doorsnee werknemers, in Groot-Brittanië was dat 39 maal meer. De Griekse filosoof Plato pleitte 2.500 jaar geleden voor een maximaal verschil van 4 op 1.

Toch gaan Japanse CEO's niet volledig vrijuit. Vooral op vlak van entertainmentuitgaven gingen een aantal van hen al eens over de schreef. Maar hun gedrag was ondeugdelijk, eerder dan hebberig. Terwijl de CEO van Merrill Lynch, John Thain,  1,5 miljoen dollar besteedde aan het opfleuren van zijn kantoorruimt en voormalig Tyco-CEO Dennis Kozlowski 15.000 dollar uitgaf aan een paraplubak, nodigden de Japanse bankbonzen hun gasten uit in de fameuze no-pan shabu shabu: drankgelegenheden waar ‘kijk maar raak me niet aan' topless-diensters het voor het zeggen hebben.