Computers lezen voortaan onze gedachten of hoe liegen onmogelijk wordt...

Gedachten lezen behoort tot het rijk van de science-fiction. Maar niet lang meer, schrijft The Economist. Want uit een studie van Ben He en zijn collega-onderzoekers van de universiteit van Minnesota, blijkt dat drie vrijwilligers een (virtuele) helikopter hebben bestuurd met hun gedachten. Signalen die werden verzonden door electrodes die op de schedel van de piloten waren bevestigd gaven genoeg informatie door om exact te doen wat de piloten wilden, bericht de Public Library of Science. Steeds meer onderzoekers bevestigen dat de neurologische activiteit van het brein kan worden ontleed en dat de menselijke gedachte kan worden achterhaald zonder dat ze uitgesproken wordt.

De potentiële voordelen zijn enorm. Mensen zouden machines kunnen doen functioneren via hun gedachten. Spraakgestoorden zouden nog makkelijker kunnen communiceren dan dat vandaag al het geval is en het zou tevens helderheid kunnen scheppen in de toestand van comapatiënten.  We zouden computers onze teksten kunnen dicteren gewoon door er aan te denken...

Doch de grootste verandering zou zijn dat we niet langer zouden kunnen liegen. En dat is pas een echte angstaanjagend, want hoezeer we ook het tegenovergestelde willen geloven, de leugen ligt aan de basis van onze maatschappij. Hoe we het ook noemen: diplomatie, public relations of gewoon goede manieren, leugens om bestwil maken het leven draaglijk.

Wat dacht u van deze?

‘Maar nee, je achterwerk is niet te dik in dat kleed.’ (man tot vrouw)
‘Iedereen steunt je volledig in deze zaak.’ (op kantoor)
‘Het maakt niet uit dat je vals zong en je de woorden door elkaar haalde, je deed het fantastisch.’ (ouders tegen kind)

Wat minder saai zou worden is de politiek: ‘De premier heeft mijn volledige steun’, zou waarschijnlijk iets worden in de stijl van  ‘indien die halvegare zijn belachelijke plan doorzet zitten we straks allemaal zonder werk’. Maar zo aan politiek doen wordt een helse klus en een partijstandpunt formuleren al helemaal onmogelijk. Het einde van de politieke loyauteit lijkt ingezet.

Nog angstaanjagender wordt het schrikbeeld van de totale dysfunctie tussen de staat en de burger. In een wereld waarin de overheid de gedachten van de burger kan lezen zullen politici die de waarheid spreken niet langer moedig worden gevonden, ze hebben gewoon geen andere optie.

De informatietechnologie heeft er al voor gezorgd dat onze privacy schaars is geworden. Websites bespieden ons wanneer we op het internet surfen of zaken kopen. Smartphones vertellen onze telecomprovider waar we ons bevinden en veiligheidscamera’s filmen waar we komen.

Wanneer ons nu nog onze mentale privacy wordt afgenomen, kunnen we nergens meer schuilen.