Race against the machine: hoe robots onze jobs overnemen

Nooit eerder sinds de Grote Depressie waren de werkloosheidscijfers in de westerse landen zo hoog. Daar zijn vele redenen voor: de vraag naar producten is laag omdat mensen sparen voor de onzekere toekomst, financiële instellingen zetten massaal mensen op straat om hun balansen op te krikken, de opkomst van goedkope Chinese goederen die voor de sluiting van tienduizenden fabrieken heeft gezorgd, en er zijn er nog een reeks.

Maar  Erik Brynjolfsson en Andrew McAfee, twee economen van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben nu een ongewone schuldige aangeduid: technologie. In hun boek Race against the Machine leggen ze uit hoe de digitale revolutie de productiviteit steeds vergroot en verschillende nieuwe technologieën stilaan maar zeker het graf van de werkgelegenheid graven. In een 60 pagina’s tellende boekje maken ze komaf met twee economische wetten:

1. economische groei creëert jobs;
2. stijgende lonen volgen steeds stijgende productiviteit.

En dat is volgens de auteurs het gevolg van de langzame erosie van een derde wet die totnogtoe amper in vraag werd gesteld- de wet die zegt dat technologie op zijn minst even veel jobs creëert als het er verwoest. 

De auteurs halen voorbeeld na voorbeeld aan van machines die taken vervullen die ooit exclusief de mens toebehoorden. Computers zullen snel veiliger rijden dan mensen, zoals Google demonstreert met zijn zelfrijdende wagen. Ook Apples spraaktechnologie Siri, die op de nieuwe iPhone 4 S staat, bewijst hoe technologie nu in uiterst complexe omgevingen als vertaling en spraak zijn opgang maakt. Niet enkel taxichauffeurs en vrachtwagenbestuurders moeten zich zorgen maken; ook medisch personeel, advocaten en boekhouders zitten voortaan in de risicogroep. Technologie kan vandaag zaken die we tot voor een paar jaar geleden voor onmogelijk hielden.

Technologie is essentiëel voor waardecreatie en productiviteitsverbetering, maar het creëert zowel winnaars als verliezers. We weten wie die verliezers zijn, maar ze worden amper gecompenseerd. Dat zet het thema van de herverdeling opnieuw op de agenda, aldus beide auteurs.

Machines werken gratis, maar de winsten die ze produceren eindigen in iemands broekzak. En hoe sneller de technologie rendeert, hoe meer geld wordt verdiend, waarvan een deel zou moeten worden geherinvesteerd in menselijk kapitaal. En dat gebeurt te weinig. Komt hierin geen verandering dan zullen machines nog sneller de mens gaan vervangen dan we denken.