Slimme dictators weten wel hoe het internet werkt

De val van Hosni Mubarak geeft aan dat sociale media de dood van een terminaal ziek regime kunnen versnellen. Maar hoewel het belangrijk is de rol van het internet in de val van Kaïro te begrijpen, mag niet worden vergeten dat de Egyptische machtshebbers geen tweet van een varken konden onderscheiden, schrijft Evgeny Morozov, een expert in politieke en sociale aspecten van Internet, in The Wall Street Journal. Dat werd duidelijk geïllustreerd toen het regime in een laatste stuiptrekking besloot om alsnog het volledige internet af te sluiten.

Vergelijk deze ervaring met de manier waarop China in 2009 omging met de heisa rond de dood van Li Qiaoming, een 24-jarige boer die was aangehouden omdat hij illegaal hout had gehakt. Uren na zijn arrestatie was Qiaoming dood. De politie vertelde zijn ouders dat hij met zijn hoofd tegen een muur was gebotst terwijl hij verstoppertje speelde met andere gevangenen. Een blogpost rond dit incident kreeg al gauw 100.000 reacties.

De Chinese autoriteiten handelden snel. Ze vroegen de misnoegde bloggers of ze deel uit wilden maken van een commissie die de omstandigheden van Qiaomings dood zou onderzoeken. Uiteraard had die commissie geen enkele macht, maar ondertussen was de brand geblust.

China heeft niet minder dan 280.000 mensen in dienst die chatgesprekken monitoren op woorden en onderwerpen die het centrale bestuur in Beijing zouden kunnen storen. Deze ambtenaren mengen zich in de chats en doen zich voor als gewone deelnemers, waarbij ze proberen de gesprekken te beïnvloeden of te saboteren. Rusland ondersteunt financieel de technologische start-ups die de uitgangspunten van de regering verdedigen en die de websites van de oppositie saboteren. De chef van de politie van Moskou gaf onlangs toe dat Twitter een belangrijke bron van informatie is voor het inzetten van zijn manschappen.

Ook Iran leerde snel van de onlusten in 2009 en heeft ondertussen het meest omvangrijke internetcontrolesysteem in het Midden-Oosten ontwikkeld, waarbij een gesofticeerde cyberpolitiemacht middelen heeft om anti-censuursoftware te ontmantelen.

De manier waarop Beijing, Teheran, maar ook Moskou het net weten te controleren geeft aan dat slimme dictators snel kunnen worden omgeschoold tot de nieuwe meesters van het internet. De politieke verantwoordelijken van dit soort landen geven blijk van een grote sofisticatie wanneer het er om gaat het internet te gebruiken voor repressieve doeleinden

Tragisch is wel dat alle technologie die het autocratische regimes mogelijk maakt om het internet te manipuleren hen door westerse bedrijven en consultants wordt aangereikt, besluit Morozov. Nokia en Siemens hebben het Iraanse regime van een van 's werelds meest gesofisticeerde controlemechanismes voorzien, dat toelaat om op massale schaal internet- en telecomactiviteiten van Iraanse burgers te monitoren. (FZ)