King of the Road: de triomf van de autocultuur

‘People breathe the air they deserve’ - Anoniem

(Foto: © Flickr/ Jeff Turner)

Los Angeles staat voor de triomf van de autocultuur.  Het verkeer in zo’n stad is een energieverslindend monster, een nietsontziende moloch van dichtgeslibte snelwegen, stilstaande wagens, mist en smog. Hoewel bezoekers uit andere megasteden niet echt verbaasd lijken, is samen met de lengte van de piekuren vooral de ongewone intensiteit van deze verkeersnachtmerrie opmerkelijk. Maar ‘traffic is a fact of life’, zeggen de Angelenos daarover. Op de schaarse voetpaden in de stad tref je enkel hoeren en een verdwaalde Engelsman aan.

En wie zijn al die mensen in die 12 miljoen super-size Cadillac SUV’s die zich dagelijks over de snelwegen voortslepen en waar gaan ze naartoe? Waarom hebben al die mensen zulke gemeen uitziende wagens? Samen leggen de Angelenos elke dag opnieuw 300 miljoen kilometers af, dat is meer dan de afstand die de Aarde van Mars scheidt. De gemiddelde Angeleno zit dagelijks al gauw zes uur achter zijn stuur. In de staat Californië staan in totaal 26 miljoen voertuigen geregistreerd, maar elke Angeleno heeft er gemiddeld 1,8 op zijn naam staan. Dat maakt van de stad de meest autodichte stad ter wereld. Sepulveda Boulevard is met een lengte van 69 kilometer de langste straat van L.A.

Uit een studie van het Texas Transportation Institute (2009) blijkt dat Los Angeles het meeste fileleed van de Verenigde Staten te verwerken krijgt met 33 van de 100 meest problematische verkeersknooppunten in het ganse land. Wie tijdens de piekuren reist verliest jaarlijks 72 uur in files, een Amerikaans record.

70% van de mensen zitten alleen in hun wagen; slechts 2% van de inwoners vertrouwt op het openbaar vervoer. Er zijn meer wagens in Californië dan er inwoners zijn in eender welke andere Amerikaanse staat. De staat Californië - de achtste economie ter wereld- consumeert met 37 miljoen inwoners een hoeveelheid olie die gelijk is aan 23% van wat gans China verbruikt, al wonen daar wel 1.300 miljoen mensen. Een derde van de totale oppervlakte van Los Angeles County bestaat uit snelwegen. Het budget van de Los Angeles County Transportation Commission (LACTC), het orgaan dat de snelwegen beheert, is groter dan het budget van de stad waaronder ze ressorteert.

Hoe het zover kwam? Daar gaat een interessant verhaal aan vooraf.

Een conventionele wijsheid wil dat Los Angeles’ uitdijende voorsteden een gevolg zijn van het uitgebreide snelwegnetwerk dat na de Tweede Wereldoorlog werd gebouwd.

Begin 1900 bezat de stad Berlijn Europa’s meest uitgebreide tramnetwerk; in de VS zou het nochtans pas op de tweeëntwintigste plaats zijn gerangschikt. In 1922 telden de Verenigde Staten 35.000 kilometer tramsporen, waarvan het merendeel in ... Los Angeles. (Met 1 miljard vervoerde passagiers in 1902 lag het tramnetwerk van New York trouwens aan de basis van nieuwe termen als ‘rush hour’ en ‘traffic jam’)

Twee zaken leidden uiteindelijk tot de implosie van het nationale tramnetwerk. Ten eerste kon er met deze trams amper geld worden verdiend. Op een investering van 1,5 miljard dollar werd een winst van 2,5 miljoen dollar geboekt. Daarbovenop kocht een kartel bestaande uit General Motors en een aantal andere bedrijven met belangen in de olie-industrie tussen 1922 en 1933 de helft van de tramlicenties op om ze te vervangen door autobussen. Tegen 1950 waren de helft van de bestaande tramlijnen in meer dan 100 steden, waaronder die in Los Angeles, op illegale wijze afgeschaft.  Het kartel werd veroordeeld tot het betalen van een boete van 5.000 dollar... in die tijd zowat de helft van de kost van een nieuwe autobus.

Ondanks de enorme inspanningen van het stadsbestuur in de laatste jaren blijft het openbaar vervoer in Los Angeles marginaal, met een marktaandeel van minder dan 2% in 2009. New York, het mekka van het Amerikaanse metronetwerk, heeft een marktaandeel van 10%, een percentage dat op zijn beurt verbleekt bij dat van vergelijkbare steden als Londen en Parijs (20%) en volledig in het niets verdwijnt vergeleken met dat van Los Angeles’ zusterstad Tokyo, waar 50% van de bevolking dagelijks het openbaar vervoer gebruikt.

"The smog was heavy, my eyes were weeping from it, the sun was hot, the air stank, a regular hell is L.A." — Jack Kerouac (The Dharma Bums)