De dood van de Arabische intellectueel

Er bestaat geen twijfel omtrent het gebrek aan vooruitgang en de intellectuele en economische onderontwikkeling van de Arabische wereld. Arabische intellectuelen en socilologen blijven dit constant betreuren. Verder bestaat evenmin twijfel over het feit dat tussen de 9de en 12de eeuw de Arabieren de leiding hadden in de wetenschappen in het algemeen en de astronomie en wiskunde in het bijzonder.  Arabische werken werden vaak vertaald en gretig gelezen door Europese intellectuelen. Vele van de belangrijkste werken uit de klassieke oudheid vonden hun weg naar Europa via Arabische vertalingen.

Vele geleerden schrijven de neergang van de Arabische wetenschap toe aan het werk van al-Ghazili (1058 - 1111). Diens boek ‘De verwarring der filosofen" ('Tahafut al falasifa') markeerde een ommekeer en had een groot effect op de Arabische wereld. In dit werk haalt al-Ghazili de causaliteit (wet van oorzaak en gevolg) onderuit; alles wat er gebeurt, geschiedt door de wil en de hand van God en causaliteit is slechts schijn. Onderzoek ernaar is derhalve verspilling van intellect.

Het was een een scherp pleidooi tegen de klassieke Griekse traditie van de redenaars, waarin de bewondering voor en het gebruik van de werken van Plato en Aristoteles fel werd bekritiseerd. Zijn argumenten haalden het uiteindelijk. Volgens al-Ghazili werden de waarheid en de weg naar een succesvolle maatschappij ruimschoots beschreven in de Koran.

Na de 13de eeuw en tot op vandaag zijn er bijna geen werken van belang op vlak van wetenschap en filosofie uitgebracht in de Arabische wereld.

Brian Davis, in een lezersbrief aan The Times of London.